Advertentie
Advertentie

Interview met VLD-voorzitter Karel De Gucht: 'Als Vlamingen iets willen, kan niemand dat tegenhouden'

(tijd) - 'Als de Vlamingen iets willen veranderen, kan niemand dat tegenhouden. De Vlamingen moeten alleen bereid zijn hun macht uit te oefenen in de federale regering', zegt VLD-voorzitter Karel de Gucht. Hij maakt zich sterk dat er, ondanks het Franstalige afwijzingsfront, in de komende federale legislatuur opnieuw belangrijke stappen in de staatshervorming worden gedaan. In een nieuwjaarsgesprek kijkt de VLD-voorzitter vooruit naar de naderende verkiezingen, maar ook even terug naar 2002.

Het voorbije jaar was voor u een 'annus mirabilis': de VLD kreeg er drie kamerleden, twee senatoren, twee leden van het Vlaams Parlement en een europarlementslid bij. En dat alles zonder verkiezingen. Uw 'rooftocht' - zoals sommigen zeggen - langs de hoofdkwartieren van CD&V en Spirit was een succes.

Karel de Gucht: 'Mensen zijn vrij. Ik ben helemaal niet op rooftocht geweest. Het is niet mijn verantwoordelijkheid dat sommigen zich niet meer thuis voelden bij de CVP en een andere politieke toekomst zochten. Daarnaast was er het uiteenvallen van de Volksunie. Als je dat ziet gebeuren en je hebt de ambitie marktleider te zijn in Vlaanderen, kun je niet passief aan de zijlijn blijven staan.'

Maar het was toch allemaal goed voorbereid. U had in augustus 2000 al een geheim akkoord met oud-CVP-voorzitter Johan van Hecke en zijn groep, inclusief de toezegging van verkiesbare plaatsen.

De Gucht: 'Dat wordt gezegd, maar net voor de kerstvakantie kreeg Luc Willems bij een democratische stemming niet de tweede opvolgersplaats op de kamerlijst in Oost-Vlaanderen. Of het nu de premier is, dan wel de minister-president of de VLD-voorzitter die beloften zou doen, het zouden altijd loze beloften zijn omdat onze kandidatenlijsten democratisch worden samengesteld. Wij hebben gesprekken gehad met Johan van Hecke en zijn mensen, maar wij hebben hun altijd gezegd dat zij zich moeten onderwerpen aan de democratische besluitvorming in de VLD - wat zij gedaan hebben. Ook aan Spirit hebben wij van meet aan gezegd wat kon en wat niet kon. Toen ik hen duidelijk maakte dat ik geen 15 parlementsleden kon recycleren en dat ik niet van een verkiezingskartel wilde weten, zijn zij weggegaan. Enkele Spirit-mensen - en niet van de minste - zijn nadien individueel naar de VLD gekomen.'

De verschuivingen onder de parlementsleden en de partijen zijn niet of nog niet terug te vinden in de opiniepeilingen. De VLD blijft hangen op 23 à 24 procent. Na de verruiming zou men van een partij die marktleider wil zijn een hoger cijfer verwachten.

De Gucht: 'Sinds de verkiezingen van 1999 was de VLD in op een na alle peilingen groter dan CD&V. Ik heb mijn reserves tegenover peilingen, ook als ze goed zijn. Peilingen kunnen enkel een trend aangeven, en die is sinds juni 1999 duidelijk: een gematigde stijging van de VLD, een lichte achteruitgang van CD&V en een vooruitgang van sp.a. Bij de verkiezingen zal blijken of de trend uitkomt. We zien trouwens meer en meer dat verkiezingsresultaten sterk beïnvloed worden door wat in de laatste maanden gebeurt.'

De VLD wordt een partij met veel strekkingen: van 'verstandig rechts' over links-liberaal tot groen-liberaal, een partij met zowel neobelgicisten als separatisten. Wordt machtsuitoefening niet de enige cement die de VLD kan samenhouden?

De Gucht: 'Dat valt allemaal nogal mee. Op ons Novembercongres was er over 99 procent van de onderwerpen een zeer grote meerderheid. Ik zie in de VLD, de meest democratische partij van Vlaanderen, nog altijd dezelfde consensus als voorheen. Er zijn natuurlijk enkele mensen die zich in de marge bewegen, zoals Ward Beysen. Ik heb er geen probleem mee dat iemand een minderheidspositie inneemt, zolang hij de principes van de VLD onderschrijft. Jean-Marie Dedecker is met zijn separatistisch standpunt een uitzondering.'

Leo Goovaerts kondigde de oprichting aan van een nieuwe liberale partij, die met een senaatslijst aan de verkiezingen zal deelnemen en op de stemmen van misnoegde VLD'ers mikt. Is zijn initiatief geen bedreiging voor het marktleiderschap dat u nastreeft?

De Gucht: 'Leo Goovaerts' enige inspiratie is rancune en haat. Daarmee doet men niet aan politiek. Wat zijn z'n ideeën, hij zegt daar niets over.'

U zegt dat de VLD de meest democratische partij van Vlaanderen is, maar als het congres zich uitspreekt voor een protocollaire functie van de koning, veegt de premier dat van tafel en zegt hij dat de monarchie perfect werkt.

De Gucht: 'Het VLD-standpunt over de protocollaire functie van de koning dateert van 1993, in de nasleep van de discussie over de weigering van koning Boudewijn de abortuswet te ondertekenen. Macht die op erfelijkheid steunt, is principieel strijdig met het liberalisme. Sinds 1993 is er, zoals premier Verhofstadt zei, een evolutie in de monarchie. Ik kan me niet voorstellen dat de koning nog zou weigeren een wet te ondertekenen. De monarchie evolueert naar een protocollaire monarchie.'

De VLD is sinds het Novembercongres principieel voorstander van een confederale staatsinrichting.

De Gucht: 'Ook dat hoeft men niet te dramatiseren. In de huidige staatsstructuur zitten al confederale elementen: de gelijkwaardigheid van wet en decreet, het verdragsrecht van de deelstaten. Wat mij interesseert, is dat er na de verkiezingen werk wordt gemaakt van bijkomende bevoegdheden voor Vlaanderen, meer bepaald in gezondheidszorg, mobiliteit en de arbeidsmarkt, en van meer fiscale autonomie. Daar zullen wij voor gaan.'

De Franstalige partijen zeggen nu al 'neen': er komt geen volgende staatshervorming.

De Gucht: 'Dat hebben zij vroeger ook altijd gedaan'.

Maar ze meenden het niet, omdat ze wisten dat de Franse Gemeenschap financiële ademnood had. Door het Lambermont-akkoord zijn de Franstaligen voor lange jaren uit de geldzorgen.

De Gucht: 'Dat is een primaire redenering, zowel van de Franstaligen als van de Vlamingen die ze overnemen. Ik bekijk het anders. Dit land zit zodanig in elkaar, dat als de Vlamingen als groep iets willen veranderen, niemand dat kan tegenhouden. De Vlamingen moeten alleen bereid zijn hun macht uit te oefenen in de federale regering. Dat is een van de zaken die ik de voorbije 3,5 jaar geleerd heb. Wij gaan werken aan een Vlaams front.'

Maar u zult de Franstaligen hoe dan ook iets moeten geven, geld bijvoorbeeld. Zo gaat dat nu eenmaal in België.

De Gucht: 'In de gezondheidszorg hebben we alle middelen in handen om de onverantwoorde transfers te stoppen, zonder de solidariteit op te heffen. Ik heb jaren aangedrongen op de individuele verantwoordelijkheid van de zorgverstrekkers voor de uitgaven. Minister Vandenbroucke heeft nu voor 17 ingrepen een richtprijs vastgesteld. Het is toch niet onredelijk dat een blindedarmoperatie in Wallonië maar evenveel kost als in Vlaanderen. De dag dat voor alle medische prestaties de lat gelijk ligt, zullen de Franstaligen snel instemmen met de splitsing van de gezondheidszorg. Na de verkiezingen is de overname van de schuld van de NMBS aan de orde. Op dat ogenblik moet ook de financiering van het investeringsplan van de Spoorwegen ter sprake komen, want dat is niet volledig geregeld. Wie betaalt de investeringen? De gewesten, maar dan moeten ze ook iets te zeggen hebben.'

Wat is de hefboom voor de defederalisering van de arbeidsmarkt?

De Gucht: 'Wij moeten daar de psychologische stap doen de loon- en arbeidsvoorwaarden meer sectoraal en zelfs op bedrijfsniveau te bekijken.'

De Gucht: 'Vlaanderen moet voor zichzelf uitmaken of het meer autonomie wil in de personenbelasting of in de vennootschapsbelasting. Ik denk niet dat wij in de op- en afcentiemen op de personenbelasting verder moeten gaan dan de ruimte (750 miljoen euro) die er sinds het Lambermont-akkoord is, omdat de Vlaamse begroting dat niet toelaat. Ik zou liever wat meer soepelheid krijgen in de vennootschapsbelasting om het bedrijfsleven te ondersteunen.'

U wilt van de komende verkiezingen kanseliersverkiezingen maken. Volgens u moeten de Vlamingen kiezen tussen Guy Verhofstadt en Stefaan de Clerck.

De Gucht: '... tussen de enthousiasmerende daadkracht van Verhofstadt en de verlammende besluiteloosheid van De Clerck, heb ik gezegd.'

Wij dachten dat het bij de verkiezingen om een project, een programma gaat, niet om wie eerste minister wordt.

De Gucht: ' Het programma is uiteraard belangrijk. De VLD zal met een duidelijk en toekomstgericht project naar de kiezer gaan. Maar de manier waarop dat programma wordt uitgevoerd en de mensen die het uitvoeren, hebben ook hun belang. Ik heb de voorbije 3,5 jaar geleerd dat België een moeilijk en ingewikkeld land is. Als je wil dat er in dit land iets beweegt, heb je daadkracht nodig. Verhofstadt heeft die daadkracht. Met de besluiteloosheid van De Clerck kom je binnen twee maanden in het geconsacreerde immobilisme terecht.'

Met welk programma gaat u naar de verkiezingen? Waar legt u de klemtoon op: belastingverlaging, veiligheid, ...?

De Gucht: 'Op de absolute noodzaak het land verder te moderniseren. Dat houdt de overdracht in van bijkomende bevoegdheden van het federale naar het regionale niveau. Dat betekent verdere stappen in de belastingverlaging als de economie het toelaat, en ik ben zo eerlijk te zeggen dat dat op dit ogenblik niet het geval is. Dat betekent de verdere hervorming van de overheidsbedrijven, waar nu de juiste mensen aan het hoofd van staan. Wees gerust: er is nog veel werk.'

De Gucht: 'Deze coalitie kan een ernstig rapport voorleggen. Als de verschillende coalitiepartijen van die coalitie het in de verkiezingen goed doen, zie ik geen enkele reden om de coalitie te wijzigen. Als een of meer partijen afgestraft worden, neem ik aan dat ze daar besluiten uit trekken.'

De Gucht: 'Op dat soort vragen antwoord ik niet. Ik herhaal: als alle regeringspartijen het bij de verkiezingen goed doen, is er geen enkele reden om de coalitie niet voort te zetten. Overigens hebben wij nooit gezegd nooit met CD&V in een regering te willen zitten.'

De nieuwe regering krijgt het moeilijk. Het Planbureau zei al dat er geen ruimte is voor nieuwe beleidsinitiatieven. De minister van Financiën, Didier Reynders, lachte dat weg. Doet u dat ook?

De Gucht: 'Neen. Als de economie niet aantrekt, zal er inderdaad weinig of geen ruimte zijn voor nieuwe initiatieven. We zullen dan bewijzen dat we het land ook in moeilijker omstandigheden kunnen besturen en binnen de beschikbare budgettaire ruimte prioriteiten kunnen bepalen.'

Mark DEWEERDT

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud