Karel Van Eetvelt (Unizo): 'De verwennerij moet eruit'

(tijd) - 'De sociale zekerheid moet weer een sociaal vangnet worden voor de zwakkeren en voor de moeilijke momenten. De verwennerij moet eruit.' Dat zegt Karel Van Eetvelt in zijn eerste interview als gedelegeerd bestuurder van Unizo, de Unie van Zelfstandige Ondernemers. Het systeem zal volgens hem ontploffen als de excessen niet snel weggesneden worden. De nieuwe Unizo-topman drukt de vakbonden op het hart de interprofessionele onderhandelingen te voeren met oog voor de realiteit. 'Ze moeten kiezen tussen werkgelegenheid of het geven van nog een extraatje aan een kleine groep mensen.'

Karel Van Eetvelt neemt op 1 december officieel de honneurs waar als gedelegeerd bestuurder van Unizo. Hij vervangt er Kris Peeters die minister voor CD&V is geworden in de Vlaamse regering. De 38 -jarige 'sportkotter' ruilt zijn functie aan het hoofd van Bouwunie in om het gezicht van de ondernemersorganisatie Unizo te worden. 'Ik kom zelf niet uit een zelfstandigenfamilie, maar ik heb een enorm respect voor ondernemers. Ik vind het nog altijd fantastisch als iemand zijn hele hebben en houden riskeert om een zaak te starten.'

U hebt de ondankbare taak Kris Peeters te vervangen die uitgroeide tot het gezicht van Unizo.

Karel Van Eetvelt: 'Kris Peeters heeft een heel sterke stempel op de organisatie gedrukt. Maar ik beschouw dat als een voordeel, niet als een nadeel. Peeters heeft de NCMV omgevormd tot Unizo. We zijn politiek onafhankelijk geworden en richten ons meer tot KMO's. Mijn voorganger heeft de richting vastgelegd die Unizo moet uitgaan en hij heeft de fundamenten van een sterke organisatie gelegd. Unizo zal onder mijn vleugels niet eensklaps van koers veranderen, laat dat duidelijk zijn. Onze prioritaire doelstelling blijft ervoor te zorgen dat het beleid vertrekt van de KMO's als basispunt. Vandaag wordt het beleid te veel gebaseerd op de verlangens van zeer grote multinationale ondernemingen.'

Zegt u nu dat de regeringen beter niet zoveel tijd in het DHL-dossier hadden gestopt?

Van Eetvelt: 'Bijvoorbeeld. Ik zeg niet dat de regering geen aandacht mag besteden aan DHL, Ford of in een vroeger tijdperk Renault. Maar ze moet ook energie stoppen in de KMO's. Wij zijn natuurlijk niet gekant tegen de extra jobs die DHL beloofde. Maar in de hout- en meubelsector sneuvelden in een jaar tijd 3.000 banen. Daar kraaide geen haan naar. Er werd zelfs niet met de sector gepraat.'

'En dat terwijl in de houtsector vooral Belgische bedrijven actief zijn, die alles zullen doen om door te gaan tot ze echt niet meer kunnen. De beslissingen voor DHL daarentegen worden in het buitenland genomen door topmanagers die rationeel afwegen op een wereldkaart waar het het voordeligst is om zich te vestigen. Je hebt daar nauwelijks greep op. Ik zou als politicus veeleer mijn Latijn steken in de lokale KMO's waarvan je weet wat hun bedoelingen zijn.'

De politieke kleur die Kris Peeters zich opplakte, maakt het er voor Unizo niet makkelijker op haar verleden als onderdeel van de christelijke zuil van zich af te schudden. Is dat een handicap?

Van Eetvelt: 'Wij blijven een politiek onafhankelijke organisatie. We zijn uit op systematisch overleg met alle partijen. Het feit dat Peeters naar CD&V is overgestapt, verandert daar niets aan, alhoewel ik wel enkele mensen heb moeten geruststellen, vooral bij de VLD. Ik bespeur bij die partij evenwel een groeiende openheid om structureel overleg met ons te plegen.'

'De politieke partijen kunnen daar enkel voordeel bij hebben. In een aantal dossiers weet onze organisatie meer dan het hele parlement samen. De politieke wereld kan dan maar beter naar ons luisteren. Ik druk de politici voorts op het hart de kloof tussen de aankondiging van een beslissing en de realisatie ervan te verkleinen. Dat is contraproductief en wordt door onze leden afgestraft. Ondernemers beoordelen mensen op basis van resultaten, niet op basis van woorden.'

U wordt onmiddellijk voor de leeuwen gegooid. Er staan niet minder dan drie belangrijke sociale onderhandelingen op de agenda. Het interprofessioneel overleg, de herziening van het loopbaaneinde en de hervorming van de sociale zekerheid. Koudwatervrees?

Van Eetvelt: 'Ik weet dat je per definitie naar compromissen gaat als je een akkoord wil. Maar dat wil niet zeggen dat we ons soepel zullen opstellen. Een interprofessioneel akkoord zonder een doorbraak voor een soepeler en financieel aantrekkelijker regeling voor de overuren hoeft voor ons niet.'

'Een verhoging van de brutolonen is voor onze ondernemingen voorts uitgesloten. We zijn er niet tegen dat onze werknemers goed verdienen, maar het moet betaalbaar blijven. Het is aan de regering om in te grijpen. Zij moet maatregelen nemen om de nettolonen te verhogen zonder dat de brutolonen omhoog moeten. We zijn zover gekomen dat een modale werknemer niet langer het loon van een andere werknemer kan betalen. Je moet al vier uur werken om een uur loon te betalen van de garagehouder die je auto herstelt.'

U wilt uw werknemers flexibeler kunnen inzetten en u weigert te betalen voor een lineaire brutoloonsverhoging. Uw boodschap zal bij de vakbonden op een neen stuiten.

Van Eetvelt: 'Ik weiger een akkoord dat geen rekening houdt met de realiteit. We staan nu eenmaal voor een harde keuze. Ofwel kies je voor werkgelegenheid, ofwel voor extra verbeteringen voor een kleine groep mensen. Ik weet waarvoor ik kies en ik hoop dat de vakbonden ook de goede keuze maken. We gaan toch geen akkoord sluiten dat zal leiden tot het verlies van duizenden jobs?'

'Het loonrapport van de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven bevestigt dat er geen marge is voor reële loonsverhogingen als we rekening houden met de overschrijdingen uit het verleden. Ik weet zelfs niet of er voldoende marge zal zijn voor de index. Ik spreek me daar nu niet over uit, maar als het moet, moet het. Koopkracht is belangrijk voor onze ondernemers, maar een indexverhoging leidt in de feiten toch tot weinig koopkrachtverhoging. Het grootste deel ervan wordt afgeroomd door de overheid. Het zou een goed idee zijn als de regering akkoord gaat met een netto-index waarop geen lasten meer geheven worden.'

U verwacht veel van de regering. Ze moet het hele interprofessioneel akkoord financieren. Bij ons weten heeft ze daar evenwel geen middelen voor uitgetrokken.

Van Eetvelt: 'Dat klopt. Ik besef dat er geen budgettaire marge is, maar de regering kan herschikken binnen de bestaande middelen. Ze kan de excessen uit de sociale zekerheid halen en de vrijgekomen middelen stoppen in een verlaging van de sociale bijdragen op de lonen. Ik roep de regering op het tijdskrediet tot zijn essentie terug te voeren en het voor te behouden voor oudere werknemers. Mensen mogen minder werken, maar ze moeten dat niet op de gemeenschap verhalen. Ze moeten dat uit eigen zak betalen.'

'Of neem het brugpensioen. Dat werd ingevoerd toen bouwvakkers gemiddeld vanaf 14 jaar begonnen te werken. Zij hadden er een carrière van 44 jaar opzitten als ze op hun 58ste met brugpensioen gingen. Vandaag is de gemiddelde instapleeftijd in de bouw 19,2 jaar. Meer dan vijf jaar later dan vroeger. In theorie zou dus ook de uitstapleeftijd met vijf jaar verlengd moeten worden.'

'De verwennerij moet uit de sociale zekerheid. Als we vandaag niet ingrijpen, zal de markt zichzelf regelen. Een stuk van ons sociale vangnet zal dan ontploffen. En we lopen het risico dat het om een fundamenteel stuk zal gaan en niet over de excessen. Dat moeten we vermijden. En daar zijn geen duizend mogelijkheden voor. De sociale zekerheid moet opnieuw een sociaal vangnet voor de zwakkeren worden of om moeilijke momenten in het leven het hoofd te bieden.'

Blijft de vraag wat 'verwennerij' is. Een 58-plusser die tijdens een herstructurering ontslagen wordt en kan terugvallen op een brugpensioen, is dat verwennerij?

Van Eetvelt: 'Dat zal het debat worden en dat zal altijd een communautair tintje hebben. Het zou weleens kunnen dat de verwennerij meer bestaat aan de ene kant van het land dan aan de andere kant.'

'Dat gezegd hebbende, ben ik toch geen voorstander van een splitsing van de sociale zekerheid, tenzij dat gepaard gaat met solidariteit. Het zou toch te gek zijn dat we economische steun geven aan Zimbabwe en niet aan Wallonië, onze belangrijkste afzetmarkt? Het komt erop aan de excessen goed te meten en die eruit te halen.'

Nog een leuk dossier voor u: de vakbondsafvaardiging in KMO's. Tegen eind maart volgend jaar moeten alle KMO's in België een Europese richtlijn toepassen over de minimumnormen inzake informatie en consultatie van de werknemers.

Van Eetvelt: 'De discussie moet gaan over de richtlijn en niets meer dan de richtlijn. De Europese richtlijn heeft het enkel over overleg en over informatie aan de werknemers. Ze rept met geen woord over de intrede van vakbonden in KMO's. We willen geen vakbondsafgevaardigden of externe vertegenwoordigers in onze KMO's. Dat zou dodelijk zijn. De praktijk wijst trouwens uit dat het inzetten van een externe vertegenwoordiger niet geapprecieerd wordt door de KMO-werknemers. Zij verkiezen rechtstreeks contact met hun werkgever. En dat is in een KMO mogelijk.'

De Ikea-wet is nog zo'n nagel aan de doodskist van Unizo. U kondigde aan beroep bij de Raad van State aan te tekenen tegen die wet. Blijft u daarbij?

Van Eetvelt: 'Voorlopig dienen we geen beroep in. Onze advocaten hebben ons aangeraden een of meer concrete dossiers af te wachten. We plannen actie als blijkt dat die dossiers nefast zijn voor de ruimtelijke ordening, de mobiliteit of de tewerkstelling. We zijn bovendien gestart met met een informatie-actie naar de gemeentebesturen. Zij hebben in de nieuwe wet een veel grotere beslissingsbevoegdheid. Het is belangrijk dat zij een visie ontwikkelen op detailhandel. En die visie moet verder gaan dan 'We hebben hier een stuk grond en er is een Decathlon die zich hier graag wil komen vestigen'.'

'Het is evenwel een misvatting dat Unizo tegen elke uitbreiding van een groot winkelbedrijf of winkelcentra gekant is. Maar we twijfelen aan het nut van het openen van grote vestigingen van buitenlandse groepen die enkel tot een transfer van tewerkstelling leiden. Ze zorgen ervoor dat vestigingen van Belgische bedrijven met familiekapitaal verdwijnen ten voordele van grote internationale groepen. En als die op een mooie dag beslissen om te vertrekken, laten ze bij ons een structureel gat achter. Met alle gevolgen vandien voor het sociale weefsel, de ruimtelijke ordening en de veiligheid.'

Evelyne HENS

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud