Frankrijk en hervormen, het zijn twee begrippen die moeilijk samengaan. Dat blijkt weer uit het pensioendebat. De regering doet een stap terug. Is dat genoeg?

Voor de veertigste dag op rij vinden op 13 januari acties plaats bij het openbaar vervoer in Frankrijk. De dienstverlening bij het spoor (SNCF) en de Parijse metro (RATP) blijft verstoord, al rijden wel steeds meer stellen uit. De protestbeweging is gericht tegen de pensioenhervorming die president Emmanuel Macron en premier Edouard Philippe willen doorvoeren.

Zij stellen voor de 42 Franse pensioenstelsels te herleiden tot één stelsel, waarin iedereen zijn pensioen kan verdienen door te werken in punten en niet langer in kwartalen. Volgens de regering is dat een eerlijkere oplossing omdat mensen die geen vast werk hebben zo ook pensioen kunnen opbouwen, zelfs als ze geen volledige kwartalen werken.

Frankrijk heeft de reputatie eerder te staken en te betogen om dingen te behouden dan om dingen te veranderen. Zelfs een voluntaristische Macron botst op die realiteit.

Premier Philippe deed zaterdag een belangrijke toegeving. De beruchte 'âge pivot' wordt voorlopig opgeborgen. Die 'omslagleeftijd' is ingevoerd om de Fransen ertoe aan te zetten langer te werken. De pensioenleeftijd is en blijft 62 jaar in Frankrijk.

Maar de regering zocht een manier om het pensioenstelsel financieel leefbaar te houden. Daarom kwam ze met de 'âge pivot' op de proppen. Wie pas na zijn 64ste met pensioen gaat, krijgt een bonus. Het voorstel was onverteerbaar voor de meeste vakbonden, ook voor de hervormingsgezinde en grootste vakbond CFDT. 

Door 'voorlopig' de omstreden leeftijdgrens in te trekken hoopt Philippe om op zijn minst een deel van de vakbonden weer aan de zijde van de hervormingen te krijgen. De leider van de CFDT, Laurent Berger, reageerde al voorzichtig positief. Maar de toegeving van de premier betekent wel dat het evenwicht bij de financiering van de pensioenen niet in 2037 bereikt wordt, zoals oorspronkelijk de bedoeling was.

De pensioenhervorming blijft voor vele Fransen een brug te ver.

De pensioenhervorming is een heikel punt in Frankrijk. In 1995 struikelde de rechtse regering-Juppé letterlijk over het dossier. De conservatieve president Nicolas Sarkozy verhoogde de pensioenleeftijd in 2010 tot 65 jaar, maar zijn socialistische opvolger François Hollande draaide die maatregel onmiddellijk terug en bracht de pensioenleeftijd op 62 jaar. 

Macron voerde uitgebreid campagne rond de hervorming van de pensioenen. De maatregel maakt deel uit van een heel hervormingspakket waarmee hij Frankrijk wil moderniseren. Ondanks protest schoeide de president sinds zijn aantreden in mei 2017 de arbeidsmarkt bijvoorbeeld al op een nieuwe leest en voerde hij een reorganisatie door bij de Franse spoorwegen.

De pensioenhervorming blijft voor vele Fransen evenwel een brug te ver. Uit peilingen blijkt dat een meerderheid de stakingen hartsgrondig beu is maar de pensioenhervorming evenmin ziet zitten. 

Met de symbolische stap achteruit hoopt de Franse premier op zijn minst een deel van de vakbeweging alsnog achter zijn pensioenplannen krijgen. Dat wordt nog een hele strijd. Frankrijk heeft de reputatie eerder te staken en te betogen om dingen te behouden dan om dingen te veranderen. Zelfs een voluntaristische Macron botst op die realiteit.

Lees verder

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n