Redacteur Politiek

Niemand lijkt de regels van de begrotingsdiscipline nog echt ernstig te nemen. We zijn veel te laks het geld van onze kinderen aan het opdoen.

Soms zijn wetten als prikkeldraad. De groten springen erover. De kleintjes kruipen eronder. En alleen de dommeriken scheuren er hun broek aan. 

Het is moeilijk om niet aan de boutade te denken als je ziet hoe de EU-landen hun afspraken over hun begroting nakomen. Vlaanderen probeert de investeringen in Oosterweel buiten de boekhouding te houden. België sluit dit jaar de begroting af met een tekort van 3 procent, net zoals de regering-Di Rupo haar laatste jaar eindigde.

Voor Europa zelf is het plaatje gelijkaardig. Van de negentien landen die deel uitmaken van de eurozone, zijn er vijf die op dit moment de afspraken naleven: Duitsland, Nederland, Luxemburg, Slovakije en Letland. Alleen zij houden hun overheidsschuld onder 60 procent van het bruto binnenlands product (bbp) én hun begrotingstekort onder 3 procent van het bbp.

Officieel zijn er boetes voor wie de afspraken niet naleeft, maar die worden niet opgelegd. Toen Spanje de regels niet naleefde, durfde de Commissie niet te bijten uit schrik de politieke crisis er erger te maken. En omdat Spanje ontsnapte, kreeg ook Portugal geen boete. Op dit moment heeft de Commissie schrik dat ze Italië in een politieke crisis stort als ze Rome de begrotingsafspraken doet nakomen.

De belangrijkste fairness die we moeten zoeken is die naar de volgende generaties

En daar staan we dan. Mocht de begrotingsdiscipline niet zo belangrijk zijn, het zou hilarisch zijn. Want ondertussen heeft zowel de regering-Di Rupo als de regering-Michel de meevaller van de lage rente geïncasseerd, zonder zichtbaar resultaat. Ondertussen klagen we dat de begrotingsregels ons niet toelaten om te investeren, terwijl ze dat wel doen. 

Mocht onze overheid nu eens de jaarlijks terugkerende uitgaven betalen met geld dat ze ook heeft, dan zouden we goedkoop geld kunnen lenen - tot 3 procent van het bbp dus - om echt te investeren. Maar dat doen we niet: we lenen om te spenderen.

En daar staan we dan: we geven maar geld uit dat we niet hebben, we investeren niet meer, we beloven pensioenen en ziektekosten voor de vergrijzende bevolking te blijven betalen zonder er geld voor te hebben. En de Europese Commissie doet alsof ze streng zal zijn. 

Het is allemaal des te problematischer wegens deze reden. De Commissie hekelt weliswaar dat de taxshift een gat in het budget heeft geslagen, maar uit haar tabellen blijkt dat de ontsporing van de Belgische begroting dit jaar in de eerste plaats elders gebeurt. Vooral de sociale uitgaven groeien veel sterker dan verwacht. Door de vergrijzing zullen ze dat blijven doen.

Wegens het gekibbel in de meerderheid is de enige uitweg ook de politiek moeilijkste: de Belgische regering moet op eigen kracht haar budget beter op orde krijgen, zonder belastingen die jobs en investeringen hinderen. De belangrijkste fairness die we moeten zoeken is die naar de volgende generaties: de welvaartsstaat moet duurzaam worden en moet het vergrijzingstijdperk kunnen overleven.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud