Redacteur Politiek

De kans dat er een klimaatwet komt, is iets groter geworden, maar ze dreigt het verkeerde antwoord te vormen op een terechte vraag.

Terwijl klimaatactivisten hun tenten hadden opgeslagen op een steenworp van zijn kantoor in de Wetstraat 16 liet premier én MR-voorzitter Charles Michel maandag weten dan toch de deur te willen openzetten voor een herziening van de grondwet, zodat er klimaatdoelstellingen en -afspraken kunnen worden ingeschreven. Daarmee is de kans groter geworden dat zich in de commissievergadering in de Kamer vandaag een meerderheid aandient om aan zo’n klimaatwet te beginnen timmeren.

De klimaatwet moet de klimaatdoelen helder stellen, en overleg- en studieorganen oprichten die beleid beter maken. Een van de trauma’s waarop de wet een antwoord moet geven, is het falen van België om een coherent en gedetailleerd klimaatplan voor te leggen.

De kwaadheid daarover is terecht, maar de vraag is wat de wet verandert. De klimaatdoelen zijn al gekend. Ook België heeft ze mee goedgekeurd in het akkoord van Parijs. Studie is belangrijk, maar kan al gebeuren in het federaal Planbureau. Overleg tussen parlementen is belangrijk, maar gebeurt al in de Senaat. Hetzelfde geldt voor overleg tussen de vele regeringen van dit land, dat gebeurt in het Overlegcomité. Werken al die instellingen performant? Verre van. Maar wie denkt dat je het probleem van het vaak vierkant draaiende België oplost met nog meer instellingen dwaalt.

Wie denkt dat je het probleem van het vaak vierkant draaiende België oplost met nog meer instellingen dwaalt.

Een tweede vraag is wat de waarde wordt van zo’n wet. Mag een rechter klimaatbeleid opleggen als de doelen in de wet niet worden gehaald? Zoiets zou problematisch zijn, omdat het de deur openzet naar een ‘gouvernement des juges’ die klimaatafwegingen maakt die impact kunnen hebben op belastingen, mobiliteit, werk, investeringen, energie en koopkracht.

Op één lijn

Want als dat mag voor klimaat, mogen we dan ook rechters laten beslissen over het negeren van onze NAVO-afspraken om 2 procent van het bruto binnenlands product (bbp) aan defensie te besteden? Mogen ze de overheid verplichten te besparen tot de staatsschuld onder 60 procent van het bbp zakt, zoals afgesproken in de Europese verdragen?

Een grondwet is namelijk geen praktische uitvoerende wet. Ze legt het normenkader vast. En de Belgische grondwet stelt nu al dat de Belgische overheden de ‘duurzame ontwikkeling in haar sociale, economische en milieugebonden aspecten’ nastreven.

Het enige waarvoor een klimaatwet kan dienen, is de federale, Vlaamse, Brusselse en Waalse regering op één lijn krijgen over hoe ze samen klimaatverandering aanpakken. Zodat iedereen gedetailleerde plannen kan maken die op elkaar aansluiten. Dat zoiets de voorbije vijf jaar onvoldoende gebeurde, is een terecht voorbeeld van ondermaats bestuur.

In die zin is de beste manier van werken niet zozeer een federale klimaatwet, maar een pact tussen de federale, Vlaamse, Brusselse en Waalse overheid, dat in de vier parlementen wordt aangenomen en ook politieke steun geniet. Dat zoiets nu niet bestaat, zegt alles over hoe slecht het federale België draait.

Alleen is helaas veel meer nodig om dat op te lossen dan een wet die alleen maar dreigt te doen alsof je het oplost.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud