De Amerikaanse president Donald Trump denkt best twee keer na voor hij Iran militair de les spelt. De wereldeconomie kan een nieuwe oliecrisis missen.

De krachtmeting tussen Saoedi-Arabië en Iran over wie in het Midden-Oosten de lakens uitdeelt, werd tot dusver vooral op het terrein in Jemen uitgevochten. Maar de droneaanval die Saoedische olie-installaties zwaar beschadigde, tilde ze naar een internationaler niveau. De uitvoercapaciteit van Saoedi-Arabië, een van de grootste olieproducenten, werd gehalveerd. De wereld werd opgeschrikt. Op de internationale markten schoot de prijs voor een vat ruwe olie in eerste instantie 20 procent hoger. Zo’n felle reactie was niet meer gezien sinds de Iraakse dictator Saddam Hoessein in 1990 het olierijke Koeweit binnenviel.

De afhankelijkheid van de wereldeconomie van olie uit het Midden-Oosten is verminderd sinds de oliecrisis van 1973, door de opkomst van andere producenten als Rusland en de VS - schaliegas -, de ontwikkeling van alternatieve energiebronnen en de zuiniger omgang met energie. Maar helemaal afgekickt van de olie is de internationale economie nog niet. Als de opstoot van de olieprijs blijvend is, zal dat allerlei producten en diensten duurder maken en zal het een negatief effect hebben op de economische groei. De bezorgdheid daarover deed de beurzen gisteren rood kleuren.

Over de wereldeconomie hangen al donkere wolken. Er zijn de groeivertraging in China, de onrust in Hongkong, de dreigende harde brexit, en de handelsoorlog tussen de VS en China. Een oliecrisis kan op dit moment dus worden gemist. Want die kan het duwtje zijn dat de economie in een recessie doet belanden.

Een militair treffen in de Perzische Golf kan het duwtje zijn dat de economie in een recessie doet belanden.

De situatie in het Midden-Oosten is onstabiel. Iran wordt gezien als een stoker van onrust in Jemen, Syrië, Libanon en Gaza. Doordat de Amerikaanse president Donald Trump het akkoord over het nucleaire programma van Iran uit 2015 heeft opgezegd, heeft dat land dit programma hervat. Dat doet dan weer de alarmbellen afgaan in Israël, dat geen andere militaire kernmacht in zijn regio duldt. De oplopende spanning leidde de voorbije maanden al tot enkele incidenten. Iran haalde een Amerikaanse drone neer, op vraag van de VS legden de Britten een Iraanse tanker aan de ketting in Gibraltar, en Iran legde op zijn beurt beslag op enkele tankers die door de Straat van Hormuz voeren.

Trump dreigt met militaire vergeldingsacties als blijkt dat Iran achter de droneaanval op de Saoedische olie-installaties zit - de actie is officieel opgeëist door de door Iran gesteunde Houthi-rebellen die in Jemen worden opgejaagd door het Saoedische leger. Rusland en China, de twee andere internationale grootmachten, roepen op tot terughoudendheid.

Iran speelt hoog spel door Saoedi-Arabië en de VS te provoceren. Trump reageert daar beter niet te impulsief op. Door militair terug te slaan zou hij olie op het vuur gooien, en een escalatie op gang brengen die de hele regio in lichterlaaie zet. Gezien het belang van die regio voor de wereldwijde oliebevoorrading kan dat als een boemerang naar de economie van de VS en andere landen terugkomen. Dat moet Trump mee in rekening brengen voor hij het sein tot de aanval geeft.

Lees verder

Tijd Connect