Senior writer

Het voorstel van de Britse premier Theresa May om een compromis te sluiten over de brexit is geen toverformule, eerder een grote politieke gok.

De brexitsaga neemt steeds vreemdere vormen aan. Na een ministerraad van bijna acht uur kwam de Britse premier Theresa May met het voorstel samen met oppositieleider Jeremy Corbyn een compromis te zoeken om uit de complete impasse te geraken. Ze trekt dus naar Brussel, waar ze opnieuw een kort uitstel gaat vragen om dat plan uit te werken. May wil geen lang uitstel en evenmin wil ze deelnemen aan de Europese verkiezingen. Concreet betekent dat dat een nieuw plan moet klaarliggen en goedgekeurd zijn voor 22 mei.

De voorbije maanden is op een pijnlijke manier duidelijk geworden dat in het Verenigd Koninkrijk totaal geen consensus bestaat over de brexit. Niet alleen is het onderhandelde akkoord van May drie keer weggestemd, ook niet minder dan twaalf alternatieven zijn zonder pardon afgeschoten in het parlement.

Het initiatief van May is verrassend. Pas met de naderende deadline is de Britse premier bereid een compromis te zoeken waarvoor wel een meerderheid bestaat in het parlement.

Als dit mislukt, doemt de harde brexit weer op.

Het blijft een grote gok. Om te beginnen is Labour-leider Corbyn niet op voorhand geraadpleegd. Hij liet al weten dat hij ‘erg graag’ een gesprek wil hebben met de premier. Beide politieke leiders moeten evenwel op eieren lopen. Het is zeker dat de Conservatieven verscheurd zullen worden. De harde brexiteers waren bereid tot een no deal, tegen een ruime meerderheid van het parlement in. Maar ook bij Labour zijn er zowel voor- als tegenstanders van de brexit. Net als bij May is het leiderschap van Corbyn niet vanzelfsprekend. Corbyn zal dan ook spijkerharde garanties eisen dat hij niet in een politiek avontuur wordt getrokken waarover hij de controle verliest.

En zelfs als de twee erin slagen een soort plan aan het parlement voor te leggen, garandeert niets dat het goedgekeurd wordt.

Voor Europa blijft de saga op die manier maar voortduren. In de lidstaten groeit het ongeduld. Vermoedelijk zal Brussel wel de korte verlenging toestaan. Als het plan voldoende vorm heeft. Daar is geen garantie voor. Een kort uitstel heeft het grote voordeel dat het Verenigd Koninkrijk niet moet meedoen aan de Europese verkiezingen, want dat wil de EU net zo min als de Britten. Voortdurende Britse aanwezigheid in het Europees Parlement brengt de Britse politieke problemen rechtstreeks Europa binnen.

De Europese eis van een concreet Brits voorstel vooraleer de verlenging toe te staan is billijk. Voorlopig weten we alleen wat de Britten niet willen, niet wat ze wel willen. Als een werkbaar compromis op tafel komt, is dat een grote doorbraak.

De gok van May zal de politieke gemoederen in het Verenigd Koninkrijk niet bedaren. De voor- en tegenstanders zullen met getrokken messen tegenover elkaar blijven staan. In zo’n klimaat is ieder compromis verdacht.

Met dit initiatief speelt May haar laatste troefkaart uit. Als dit mislukt, doemt de harde brexit weer op. Want ooit moet dit ophouden. En zoals de Franse president Emmanuel Macron stelt: Europa kan de politieke problemen van de Britten niet oplossen. Het is de ultieme gok van een uitgespeelde premier.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud