Jean Vanempten

De klok tikt voor Deutsche Bank. Dit is de laatste kans voor wat ooit de machtigste bank in Europa was.

De topman van Deutsche Bank, Christian Sewing, kreeg zondag groen licht voor de zwaarste en grootste herstructurering van de Duitse bankentrots. Het plan is radicaal: een vijfde van het personeel moet afvloeien, grote delen van de investeringsbank worden afgebouwd, Wall Street en Londen worden opgegeven, een bad bank moet de losgeslagen verliesposities opvangen.

Een groot deel van de bankleiding, die jarenlang de strategie bepaalde, moet ook opstappen. Kortom: Deutsche Bank keert terug naar Frankfurt na een dolle rit van 30 jaar door het casino van de financiële markten.

De rit begon in 1988 met de overname van Morgan Grenfell door de legendarische bankier Alfred Herrhausen. Maar zijn voortijdige dood voorkwam dat hij de leiding hield over de transformatie van een oerconservatieve gemengde bank naar een bank die dreef op de financiële markten.

Ontsporing

De ontsporing kwam er in het begin van het tweede millennium, toen de investeringsbank de bulk van de winst aanleverde. Dat die gouden jaren dreven op fraude, rentemanipulatie, witwassen en ander minder fraaie dingen zou later pas aan het licht komen. Even leek Deutsche Bank zich in de 'major league' gehesen te hebben. 

De ontnuchtering kwam snel na de financiële crisis. Het ene lijk na het andere viel uit de kast. De bank kwam in zwaar stormweer terecht. De Europese Centrale Bank waarschuwde al dat de bank het grootste systeemrisico voor de banksector was. En in de VS vond de regulator dat de bank niet toegerust was voor de operaties die ze uitvoerde.

Het inzicht dat het roer radicaal om moest sijpelde maar traag de gigantische banktorens in Frankfurt binnen

Het inzicht dat het roer radicaal om moest, sijpelde maar traag de gigantische banktorens in Frankfurt binnen. Maar uiteindelijk greep de directiekamer in. Trots heeft soms een te hoge prijs.

De herstructurering is niet op voorhand een gewonnen spel. De bank moet tegelijkertijd fors in de kosten snoeien en de inkomsten op peil houden om de herstructurering te financieren. Een beroep doen op financiering op de beurs is uitgesloten. Het aandeel staat zo laag dat de weg naar de beurs versperd is. In de komende jaren hoeven de aandeelhouders overigens niet op een dividend te rekenen.

Er komt een 'bad bank' waarin een portefeuille van 288 miljard wordt geparkeerd. Dat is een vierde van alle risicodragende activa. Hoe groot de bad bank uiteindelijk wordt, is onduidelijk. Wel zeker is dat sommige verbintenissen een looptijd hebben van meer dan 20 jaar. Dat is een stevig blok aan het been.

Dubbeltje op zijn kant

Daarom wordt de herstructurering van Deutsche Bank een dubbeltje op zijn kant. Als de conjunctuur tegenzit, zou de bank wel eens in echt noodweer kunnen terechtkomen. Maar zelfs al slaagt deze pijnlijke afslankoperatie, dan blijft er nog een bank over die uiteindelijk wordt opgewerkt tot een aantrekkelijke overnameprooi.

De lotgevallen van Deutsche Bank moet voor de Europese banksector en voor de regelgevers een signaal zijn dat de voltooiing van de bankunie een noodzakelijk stap is. Dat betekent dat banken beter gekapitaliseerd moeten worden, risico's duidelijk gedefinieerd moeten worden en dat het bestuur van de banken weer aan een minimum aan ethische principes moet voldoen.

Deutsche Bank voldeed aan geen enkele van die criteria meer. De terugkeer naar de waarden van het oude conservatieve instituut wordt nog een moeilijke tocht in het onbekende.

Lees verder

Tijd Connect