Le Pen verliest, maar Macron wint niet

Redacteur Politiek

In de Franse verkiezingen is het onverwachte verlies van Marine Le Pen niet de winst van president Emmanuel Macron. Een nachtmerriescenario voor Europa is vermeden, maar in Frankrijk is weinig opgelost. Is het Macron-tijdperk over?

Toen de Franse president Emmanuel Macron op 9 juni vervroegde parlementsverkiezingen afkondigde, verdedigde hij die beslissing omdat er volgens hem een 'moment de clarification' nodig was. De kiezers moesten duidelijk maken of ze echt het land in de handen van radicaal-rechts wilden leggen, zoals de resultaten van de Europese verkiezingen signaleerden.

De duidelijkheid is er nu en ze is verrassend. Een stevige meerderheid van de Fransen verenigde zich tegen Marine Le Pen, die met haar Rassemblement National niet als eerste, maar als derde partij uit de stembus komt. Maar even duidelijk is dat de Fransen Macron niet meer moeten. In het parlement krijgt hij geen werkbare meerderheid.

Advertentie

In die zin is er weinig opgelost. Een van de tactische redenen waarom Macron onverwachts verkiezingen - en een zeer korte campagne - uitschreef was wellicht dat hij dacht dat links te verdeeld was om te kunnen winnen. Het draaide anders uit. Maar een andere plausibele overweging is dat Macron ervan uitging dat zijn regering na de zomer sowieso ging struikelen, wanneer ze de begroting voor 2025 door het parlement moest zien te krijgen.

Dat probleem is niet opgelost. De sanering waar Frankrijk voor staat, is zwaarder dan die van België. De manier waarop in de nieuwe Assemblée over enkele maanden een meerderheid kan stemmen voor de financiële gezondheidskuur die Frankrijk nodig is, is nog een groot mysterie.

De president die van Frankrijk een bijna on-Frans pro-businessplan heeft gemaakt, zal nu voor zijn beleid met verenigd links moeten werken. Het gloriemoment van Macron lijkt meer dan ooit geknakt.

Advertentie

In die zin lijkt het gloriemoment van Macron meer dan ooit geknakt. De Franse grondwet kent hem, ook zonder volstrekte meerderheid in de Assemblée, bevoegdheden toe op het vlak van defensie en buitenlands beleid. Maar in het binnenland is hij niet zeker dat in het parlement ook het geld voor al zijn plannen wordt vrijgemaakt.

Evenzeer helemaal voorbij is het moment waarop hij zinvolle hervormingen kon doorvoeren die in de Franse politiek decennia ondoenbaar leken, zoals de pensioenhervorming die de sociale zekerheid betaalbaar moest maken. De president die van Frankrijk een bijna on-Frans pro-businessland maakte, zal nu voor zijn beleid met verenigd links moeten werken.

Wat na Macron?

Daarmee komen we aan de cruciale vraag over de verdere toekomst: wie of wat volgt er na Macron? De Franse presidentsverkiezingen zijn pas in 2027, maar de stoutmoedigheid waarmee Macron na de overwinning van Le Pen op 9 juni al een voorproefje wilde, toont hoe de kwestie nu al speelt.

Zo ongezien de manier is waarop Macron vanuit het niets kwam, zag en de Franse inertie overwon, zo onduidelijk is namelijk of hij een partij kan klaarstomen die in staat is om na hem verder vanuit het centrum het land te leiden. Zijn politieke sterkte is daarbij zijn zwakte: alles is opgebouwd rond het persoonlijke leiderschap van Emmanuel Macron zelf.

Wat er gebeurt als hij verdwijnt, is voor binnen een paar jaar. Wat er gebeurt als dat leiderschap verzwakt, zien we nu al. En we zullen het de komende maanden zien als het Franse parlement onder het toeziend oog van de markten en de Europese Commissie de begroting voor 2025 moet opmaken.

Gesponsorde inhoud
Tijd Connect
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Partnercontent
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.