Als het regenwoud de longen van de wereld zijn, dan heeft iedereen die nodig, maar dan moet ook iedereen daar geld toe bijdragen.

De Franse president Emmanuel Macron spreekt van een internationale crisis. ‘Ons huis staat in brand’, tweette hij. De Braziliaanse president Jair Bolsonaro verweet Macron opportunisme en kolonialisme. De aanhoudende bosbranden in het Amazonewoud verhitten wereldwijd de gemoederen.

Het Amazonewoud wordt wel eens omschreven als de ‘longen van de wereld’. Dat komt doordat het woud gigantisch veel CO2 opvangt en cruciaal is in de strijd tegen de opwarming van de aarde. Daarnaast is het woud goed voor 20 procent van al het water op deze planeet. Dat unieke ecosysteem beïnvloedt de opwarming. De regens houden de opwarming onder controle. Kortom, het Amazonewoud is een belangrijke schakel in het klimaatevenwicht, niet alleen voor Latijns-Amerika maar voor de hele wereld.

Bolsonaro

Decennialang vreet de ontbossing aan het woud. Bomen verdwijnen voor landbouw, veeteelt, mijnbouw en infrastructuur. De ontbossing is de belangrijkste oorzaak van de bosbranden, samen met de grote droogte. De branden van dit jaar zijn bijzonder uitgebreid. 2019 lijkt een recordjaar te worden.

Velen leggen de schuld bij president Bolsonaro. Sinds zijn aantreden is de ontbossing versneld. Bolsonaro is een klimaatscepticus. Niet voor niets is zijn bijnaam de ‘Trump van de Tropen’. Hij ziet in de ontginning van het Amazonewoud een bron van economische groei.

Het Amazonewoud is belangrijk voor het klimaatevenwicht, niet alleen voor Latijns-Amerika maar voor de hele wereld.

Het gevaar van de voortschrijdende kap van het regenwoud is dat een keerpunt dreigt waarna het woud niet meer te redden is. Experts twisten over hoeveel woud er verloren moet gaan voor het spontaan gaat afsterven. Maar zonder de longen komt de wereld in ademnood. De impact op het klimaat is gigantisch.

Financiële solidariteit

Het regenwoud moet worden beschermd. Dat is niet eenvoudig. Als het regenwoud de longen van de wereld zijn, dan heeft iedereen die nodig, maar dan moet ook iedereen daar geld toe bijdragen. Internationale financiële solidariteit dus. Dat werkt beter dan reprimandes en geeft blijk van echte bezorgdheid.

Het probleem is dubbel. Enerzijds is Bolsonaro niet van plan zijn beleid te wijzigen en evenmin buitenlandse inmenging toe te staan. De vraag hoe solidair de internationale gemeenschap is, blijft ook onbeantwoord. Morele verontwaardiging is veel goedkoper dan financiële solidariteit.

Europa heeft één hefboom in handen: het vrijhandelsakkoord met Mercosur, vier Latijns-Amerikaanse landen waaronder Brazilië. Dat moet gebruikt worden om te onderhandelen over de toekomst van het Amazonewoud. Succes is misschien niet verzekerd, het zet in ieder geval Bolsonaro onder druk.

Lees verder

Tijd Connect