Machteloos tegen gasvenijn

Senior writer

Europa staat machteloos tegenover het venijn van de hoge gas- en elektriciteitsprijzen dat de economische bedrijvigheid voor een stuk dreigt te verlammen.

Tot autoloze zondagen of het inkorten van de lesweek op de scholen om het energieverbruik te beperken - zoals gebeurde bij de olieschok van 1973 - heeft de gascrisis van vandaag nog niet geleid. Maar de hoge gasprijzen, die ook elektriciteit fors duurder maken, begint toch ferm te bijten. In de eerste plaats in de budgetten van de gezinnen, die geconfronteerd worden met de schok van sterk oplopende gas- en elektriciteitsrekeningen. Maar ze brengen ook ondernemingen in een moeilijk parket.

De zinksmelter Nyrstar, die voor zijn productieproces veel elektriciteit gebruikt, heeft beslist zijn activiteiten in Balen en in twee buitenlandse vestigingen drastisch te verminderen. De productie is onrendabel geworden omdat het bedrijf de hogere energiekosten onvoldoende kan doorrekenen in de prijs van zijn eindproduct. De niet-Europese concurrenten van Nyrstar hebben minder last van hoge elektriciteitsprijzen.

Eerder al besliste de chemiereus BASF in Antwerpen het mes te zetten in zijn ammoniakproductie. De kunststoffenproducent Yara deed hetzelfde in zijn Antwerpse vestiging. Gas is een basisgrondstof voor de productie van ammoniak en meststoffen.

Het zijn maar enkele voorbeelden. Maar ze tonen aan hoe de hoge gas- en elektriciteitsprijzen hier en daar al leiden tot het terugschroeven van economische bedrijvigheid. De gevolgen voor de werkgelegenheid blijven voorlopig beperkt en de klanten kunnen nog beleverd worden uit de voorraden. Maar als aan deze energiecrisis niet snel een einde komt,kunnen de problemen verder uitdijen in de economie en de knelpunten in de aanvoerketens, veroorzaakt door de coronacrisis, doen toenemen.

De economische schade van de energiecrisis kan exponentieel toenemen. Stagflatie, de combinatie van een lagere economische groei en hogere inflatie, wordt dan een realistisch scenario.

Kunstmest wordt gebruikt in de land- en tuinbouw om een hogere en betere opbrengst te krijgen, ammoniak in onder meer schoonmaakproducten en grote koelinstallaties. Zink wordt toegepast in de bouwsector, voor het verzinken van tal van metalen, in huishoudapparaten, in batterijen, in geneesmiddelen en zo meer. De tekorten en/of hogere prijzen dreigen dus ook een impact te hebben op de bedrijven die daarin actief zijn. De economische schade van de energiecrisis kan dan exponentieel toenemen. Stagflatie, de combinatie van een lagere economische groei en hogere inflatie, wordt dan een realistisch scenario.

We moeten hopen dat de hoge gas- en elektriciteitsprijzen vlug weer wat zakken. De overheden in Europa hebben daar weinig grip op. Voor gas is Europa voor 90 procent afhankelijk van invoer.

Gereedschapskist

De Europese machteloosheid blijkt uit de ‘gereedschapskist’ met maatregelen die de Europese Commissie woensdag voorstelde. Naast het verlichten van de energiefactuur voor gezinnen en bedrijven, waarbij de overheid de factuur opraapt, gaat het om een eventuele Europese groepsaankoop van gas, een onderzoek naar de mogelijkheid om grotere gasvoorraden aan te leggen, het sterker inzetten op hernieuwbare energie en de studie naar een mogelijke herdesign van de elektriciteitsmarkt in Europa. Allemaal maatregelen die op korte tijd geen zoden aan de dijk zetten.

Europa heeft geen oplossing voor deze gas- en elektriciteitscrisis. Bedrijven, werknemers en consumenten zetten zich het best schrap. Het is hopen op een zachte winter. En op de goede wil van Vladimir Poetin.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud