Machtsstrijd in Downing Street

Niets is op het schouwtoneel van de politiek beter mediavoer dan de brutale afgang van iemand die gisteren nog zeer machtig was. De meute, zelf gedoemd tot middelmaat, snuift dan voldaan dat een van haar die zo hoog was gaan vliegen, met een smak weer tegen de grond slaat.

(tijd) Het overkomt deze dagen Tony Blair, al bijna tien jaar eerste minister van Groot-Brittannië, grootmeester in de overtuigingskracht, de retoriek, en de systematische spinning van de media. De tijd en Irak hebben het stralende image van weleer muffer gemaakt, het enthousiasme van de meute in gewenning doen omslaan, in verveling en uiteindelijk afkeer.

Blair besefte dat al toen hij vlak na zijn verkiezingsoverwinning van 2005, de derde op rij, aankondigde dat dit zijn laatste ambtstermijn zou zijn. Hij is politicus genoeg om te weten dat zo'n aankondiging een eigen leven kon gaan leiden en het einde van zijn carrière zou versnellen. Het kan ook niet anders dan dat dat minister van Financiën Gordon Brown aan het akkoord over machtsdeling deed denken dat hij en Blair in 1994 in restaurant Granita in het noorden van Londen sloten. Ze zouden samen de macht grijpen in de toen nog oppositionele Labour-partij.

Sinds 2005 kwam het onvermijdelijke steeds dichterbij: iedereen, niet het minst Brown zelf, vraagt klaarheid over een datum. Terwijl de zetelende machtsmens uiteraard beseft dat hij zijn autoriteit kwijt is zodra hij een datum bekendmaakt. Deze week leidde die paradox tot de explosie. Blair liet uitschijnen dat hij tot mei 2007 wil doorgaan. Schotse en Welshe parlementsleden, die dan regionale en lokale verkiezingen op hun agenda hebben staan, willen dat precies vermijden omdat ze de electorale afstraffing vrezen. Toen dat woensdag tot een revolte van enkele ministers leidde, dacht ook Gordon Brown dat zijn moment gekomen was.

De gedoodverfde opvolger kampt met het dilemma dat toekomst in de politiek altijd een onzeker begrip is, dat nieuwe kandidaten hun kans beginnen te zien en dat de begrijpelijke vaagheid van Blair hem het verwijt van zwakheid oplevert. Zo ontstond woensdagavond een brutale machtsstrijd, en drieënhalf uur felle ruzie en geschreeuw tussen Groot-Brittaniës twee meest vooraanstaande politici.

Bij gebrek aan een akkoord hield Blair het gisteren bij de belofte dat dit zijn laatste politieke jaar is. Brown slikt dat, waarschijnlijk enkel voorlopig. De kwestie is niet opgelost. Enkel de limietdata - nu tussen Kerstmis en mei - zijn verengd.

Het merkwaardige aan dit verhaal is dat Tony Blair in zijn pijnlijke afgang misschien zijn grootste moment van triomf beleeft. Van enig ideologisch dispuut blijkt in de machtsstrijd haast geen sprake. Het gaat enkel om ego's en carrières. De Blair-variant van sociaaldemocratie - je aanvaardt volledig de regels van Margaret Thatchers vrije markteconomie, al is die wel te belangrijk om alleen aan kapitalisten over te laten - staat aan de Labour-top niet meer ter discussie. Ook in die zin is Tony Blair nu al geschiedenis.

Rolf FALTER

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud