Meer dan crisispremier

algemeen hoofdredacteur

Premier Alexander De Croo is geslaagd in een eerste sociaal-economische test. Maar als hij meer wil zijn dan de premier van de coronastatistieken, moet hij ook moeilijker hervormingen aandurven. Het liefst met, maar desnoods zonder de sociale partners.

Het hemeltergende politieke amateurisme rond plexiglas voor de terrassen zette ze vrijdag wat in de schaduw, maar de Vivaldi-coalitie scoorde deze week twee opstekers.

Eén: de coronastatistieken tonen - eindelijk - sterke dalingen van het aantal besmettingen. Twee: Alexander De Croo slaagde erin te landen met een regeringscompromis over de loonnorm voor de komende twee jaar. Hij deed dat nadat de sociale partners zelf er niet uit geraakten en nadat de Vivaldi-partijvoorzitters Conner Rousseau (Vooruit) en Paul Magnette (PS) in de aanloop naar 1 mei de spanning hadden opgebouwd met 'geen hoger loon, geen dividenden'.

Premier De Croo landde met een compromis dat geen schoonheidsprijs verdient. Een consumptiecheque boven op de 3,2 procent loonstijging. Maar waarom moet het weer met een instrument dat een hoop rompslomp meebrengt? Bovendien zijn er meerdere losse eindjes. Waarin zal de vage passage van een verhoging van de minimumlonen resulteren? En in welke bedrijven of welke sectoren zullen die cheques van 500 euro uitgedeeld worden?

Schoon of niet, De Croo haalde er wel de lont mee uit het kruitvat en bracht de socialisten en de groenen aan de ene kant en liberalen aan de andere kant weer op één lijn.

De sociale partners voeren een vastgeroest debat en palaveren ellendig lang om uiteindelijk - zo leerden de jongste jaren - al te vaak niet te landen. Dat model is op.

Daarmee is het goeie nieuws echter gezegd. Meer dan een half jaar hebben de werkgevers en de werknemers onderhandeld. Nooit zijn ze op een zucht van een akkoord gekomen. Nu de beslissing van de regering naar de sociale partners gaat, laat het zich raden dat er weer onrust komt, net als een partij armworstelen over de uitvoering van dit akkoord.

De realiteit is dat het uitgeleefde carcan van ons sociaal overleg overal energie vreet, geen resultaten oplevert en niet meer het nodige draagvlak bij werkgevers en werknemers oplevert. Op een moment dat bedrijven de ergste crisis sinds de Tweede Wereldoorlog meemaken en de ergste schokken nog moeten komen geeft het te denken dat een eerbaar compromis met een flinke 3,2 procent opslag (hoger dan in bijvoorbeeld Duitsland), een extra premie én een belofte voor hogere minimumlonen meteen wordt afgeketst. Onverantwoordelijk gedrag.

Als dit land beter wil functioneren, moeten beslissingen veel sneller genomen worden.

Deze regering zal het bereikte compromis ook bij sociale onrust moeten vasthouden. Bovendien is dit nog maar het begin. Na corona wacht de economische relance. Die maakt weinig kans op een duurzaam succes als we onze arbeidsmarkt niet hervormen, ons pensioensysteem niet moderniseren en onze belastingkoterijen niet afbouwen. In bijna al die werven voeren de sociale partners een vastgeroest debat en palaveren ze ellendig lang om uiteindelijk - zo leerden de jongste jaren - al te vaak niet te landen. Dat model is op.

De politiek moet op zijn minst een veel strakker afgelijnd speelveld en een scherpere timing van het sociaal overleg opleggen. Daarbinnen krijgen de sociale partners de kans een gezamenlijk gedragen voorstel uit te werken. Mislukt dat of worden er weer vertragingsmanoeuvres uitgevoerd, dan is het aan de regering om zelf door te pakken en te beslissen. Over flexibeler arbeid, over het vereenvoudigen van allerlei doelgroepenkortingen en subsidies, over langer en werkbaarder werk en een moderner carrière- en pensioensysteem dat beter is afgesteld op onze langere levensverwachting.

'Als dit land beter wil functioneren, moeten we sneller beslissingen kunnen nemen', zegt De Croo. Liefst met, maar desnoods zonder de sociale partners. De Croo moet 'het primaat van de politiek' erdoor duwen. Pas dan heeft hij met Vivaldi de kans meer te zijn dan de ploeg van de coronastatistieken.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud