algemeen hoofdredacteur

Als Egbert Lachaert niet al zijn troeven bij zijn kiezers wil verliezen, moet Open VLD in een Vivaldicoalitie niet alleen met een geloofwaardig sociaal-economisch plan komen. Ook de megaontsporing van de begroting moet worden ingedijkt.

Lachaert krijgt van de koning een weekje langer de tijd om het pad te effenen voor paars-groen, al dan niet met oranje. Dat gebeurt tegen een achtergrond van een begrotingstekort dat dit jaar oploopt tot meer dan 12 procent van het bruto binnenlands product (52 miljard), het hoogste peil sinds 1983. De overheidsschuld klimt naar 122 procent van het bbp.

Tegen de paars-groene formule valt vooral voor de Vlamingen veel in te brengen. De stem in Vlaanderen was overwegend rechts, dit is een overwegend linkse coalitie. En in tijden van crisis moet een regering kunnen doorpakken. Een minderheid in een gemeenschap is en blijft dan een handicap. Een regering met de N-VA en de PS was wenselijker geweest, wat Lachaert in zijn voorzitterscampagne steevast benadrukte.

De gok van Lachaert is groot. De verdienste van de volgende regering zal er vooral in bestaan er na 20 maanden van onbestuurbaarheid überhaupt te zijn.

Vlaanderen is bovendien goed voor het gros van de privéactiviteiten, de welvaartscreatie en de belastingen in dit land. Volgens een gisteren verschenen studie van DéFI in Le Vif, in deze een onverdachte bron, bedraagt de Noord-Zuidtransfer 7,5 miljard in het voordeel van Wallonië. Dan mag je als 'solidaire' regio een sterke vinger in de pap van het federale beleid claimen. Daar zitten nog altijd de grote beleidsbrokken zoals het innen van de belastingen, grote delen van de gezondheidszorg, de pensioenen, de veiligheid en justitie.

Al die argumenten ten spijt gaat Lachaert toch voor Vivaldi, met een Vlaamse minderheid. Er zijn honderd redenen om dat niet te doen. Maar er is één doorslaggevende reden om het wel te doen, luidt de redenering in het partijhoofdkwartier van Open VLD. Dat de kiezer de partij zal belonen die in tijden van crisis opstaat om te besturen. De eeuwigdurende uitgewoonde restregering van premier Sophie Wilmès, die in de coronacrisis zo veel steken heeft laten vallen, is geen optie. En het water met de N-VA wordt om niet altijd te doorgronden redenen als te diep ingeschat.

Niemands prioriteit

De gok van Lachaert is groot. De verdienste van de volgende regering zal er vooral in bestaan er überhaupt te zijn, na 20 maanden van onbestuurbaarheid. Gek veel eigen accenten zitten er in zo'n formule van veel minipartijtjes voor geen enkele partner in. Dat is een groot risico voor wie er langs Vlaamse zijde instapt.

De regering-Wilmès zette vele kranen open om de crisis te bestrijden. Lang niet alle geld zet zoden aan de dijk. De schuld ontspoort in een ijltempo en legt een hypotheek op toekomstige generaties, die met de vergrijzing en de opwarming al met twee hypotheken van formaat bezwaard zijn.

Als de liberalen niet alle troeven bij hun kiezers willen verspelen, moet Lachaert alles uit de kast halen om naast een beperkt maar geloofwaardig sociaal-economisch herstelprogramma ook budgettair aan de slag te gaan. Daar moeten de liberalen het verschil maken.

De regering-Wilmès zette veel kranen open om de crisis te bestrijden. Lang niet alle geld zet zoden aan de dijk. De schuld ontspoort in een ijltempo en legt een hypotheek op toekomstige generaties, die met de vergrijzing en de opwarming al met twee hypotheken van formaat bezwaard zijn.

In het rood-gele compromis dat tot twee weken geleden op tafel lag, zouden de budgettaire tekorten nog tot ver in de legislatuur oplopen. Het was naar verluidt de enige mogelijkheid om de PS en de N-VA sociaal-economisch met elkaar te verzoenen. De factuur is voor later.

De miljardenputten moeten in het toekomstige regeerakkoord op zijn minst fel worden getemperd. Maar dat lijkt niemands prioriteit, ook niet van Open VLD. Pierre Wunsch laakt die collectieve budgettaire blindheid in een interview in de weekendkrant van De Tijd. 'Tegen 2023 zal de overheid structureel in de uitgaven moeten besparen. De rente op staatsschulden is nauw verbonden met de geloofwaardigheid van de politiek. Als we niet weten waar we naartoe willen gaan, wordt het gevaarlijk. Als de boodschap wordt 'we doen een relance en daarna zien we wel' zal het slecht aflopen. Je kan maar rechtkrabbelen als je weet waar je wil landen.' Alsof hij zijn waarschuwing rechtstreeks tot Egbert Lachaert richt.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud