'Moslimraad zal geschiedenis schrijven, insjallah'

(tijd) - Op 120 plaatsen in het hele land kozen moslims gisteren hun 68 nieuwe vertegenwoordigers in de moslimraad. In de Gentse moskee en in die van Temse heerste een bescheiden feeststemming. 'Dit is een belangrijke dag. Het is tijd dat er een goede gesprekspartner komt met de overheid, zodat we onze noden en behoeften kenbaar kunnen maken.' Achter het optimisme schuilt ook verbittering, over de onmacht van de vorige moslimraad en -executieve. 'We moeten het nu beter doen, insjallah.'

Zondagochtend, negen uur. Temse, een Oost-Vlaams provinciestadje met ruim 25.000 inwoners, ontwaakt. Het kerkplein is nog leeg, bij de bakker staan enkele vroege vogels aan te schuiven. In de moskee in de Priester Poppestraat is er wel al volop bedrijvigheid. De stemhokjes zijn open en het kiesbureau - bestaande uit de voorzitter van de moskeevereniging, een secretaris en drie bijzitters - laat de eerste kiezers binnen. Vier mannen en twee vrouwen met hoofddoek schuiven aan met hun oproepingsbrief in de hand. Een van de mannen wijst een foto op de kandidatenlijst aan, zodat zijn vrouw weet op wie ze moet stemmen. Een beetje onwennig schuifelt de vrouw na hem het stemhokje binnen.

De moslimraad is het representatieve orgaan van de moslims in België. De 68 leden van de raad vertegenwoordigen de verschillende religieuze strekkingen van de islam. De raad neemt een standpunt in over religieuze zaken, zoals het dragen van een hoofddoek, en probeert uit te maken wat tot de kern van de islam behoort en wat niet.

69.500 moslims hebben zich laten registreren om deel te nemen aan de verkiezingen voor de raad. Uit de 68-koppige raad wordt later een moslimexecutieve van 17 leden aangewezen. Die staat in voor de bestuurlijke en financiële aspecten van de islam. Het uitvoerend orgaan benoemt imams en draagt moskeeën voor erkenning voor. De moslimraad en -executieve zijn noodzakelijk om de islam te kunnen subsidiëren, zoals andere erkende erediensten.

'Vandaag schrijven we geschiedenis. Ik ben blij dat ik daaraan kan meehelpen', zegt Ayse Öz, lid van de commissie die op vraag van minister van Justitie Laurette Onkelinx (PS) de verkiezingen organiseerde. De aanloop naar de stembusslag liep niet van een leien dakje. De aftredende moslimraad en -executieve stapten naar het Arbitragehof en de Raad van State om de verkiezingen te verhinderen. Een deel van de Marokkaanse gemeenschap riep geestesgenoten op niet te gaan stemmen.

'De voorbije drie maanden waren chaotisch, maar ik ben opgelucht dat we deze dag hebben gehaald', zegt Ayse, terwijl ze trots haar stembiljet in de bus dropt. Tegelijk weet de jonge Turkse vrouw dat niet alles is verlopen zoals het hoort. Aan een journalist van de Turkse krant Zaman (letterlijk: De Tijd) vertelt ze: 'Het doet pijn dat sommige kiezers na hun inschrijving geen oproepingsbrief hebben gekregen. Er zijn er ook die op 30 kilometer van hun woonplaats moeten gaan stemmen. Dat is doodjammer.'

Er zijn 174 kandidaten voor de moslimraad. Een van hen is Ayses broer, Mustafa. Hij ziet er in zijn maatpak onberispelijk uit. Mustafa is geboren in het Turkse Kayseri, maar woont al bijna zijn hele leven in België. Hij is lid van de gemeenteraad in Temse en runt een bouwbedrijf met tien werknemers. 'Ik heb me kandidaat gesteld om het algemeen belang van de moslimgemeenschap te dienen. Ik heb geen persoonlijk belang. Ik hoef ook geen financiële vergoeding voor mijn mandaat.'

Het hoge woord is eruit. De vorige moslimraad en -executieve, die in 1998 verkozen werden, waren verlamd door persoonlijke vetes en getouwtrek. Behalve met interne verdeeldheid, kampte de aftredende executieve ook met financiële problemen. Omdat de executieve er niet in slaagde haar uitgaven voor het werkingsjaar 2002 te verantwoorden, adviseerde het Rekenhof een groot deel van de subsidie in te houden. In september vorig jaar viel het Brusselse gerecht binnen bij de moslimexecutieve. Het gaat na of er sprake is van persoonlijke verrijking en fraude met subsidiegeld.

De voorzitter van de moskee draagt thee rond voor de aanwezigen. Op de achtergrond klinkt vrolijke Arabische muziek. Een groepje jongeren zoekt een plek in het gebouw voor de koranles. 'Een moskee is veel meer dan een gebedshuis', legt Mustafa Öz uit. 'In dit huis vind je ook een jongerenvereniging, een ouderenclub, een culturele vereniging en een paar klasjes. Om dit netwerk in stand te houden, moeten de moskeeën extra middelen krijgen.'

De verwachtingen van de vorige executieve waren hooggespannen. Er zijn veel beloftes gedaan die niet zijn nagekomen, vooral voor de erkenning van moskeeën en de benoeming van imams. Volgens Mustafa Öz verklaart die teleurstelling de relatief lage opkomst. Er zijn 400.000 moslims in België, van wie er ongeveer 250.000 stemgerechtigd zijn. Toch heeft nog geen derde zich ingeschreven.

In de grote Turkse moskee in de Kazemattenstraat in Gent staan twee kiesbureaus opgesteld. Wat opvalt, is de grote verscheidenheid onder de kiezers. Jonge mannen in hip kostuum en meisjes met modieuze lederen vestjes staan in de rij tussen zwaar gesluierde vrouwen en mannen in traditionele kledij. 'Ik vind het een voorrecht dat ik mag komen stemmen', zegt een jonge Turkse.

Ook hier opvallend meer Turken dan Marokkanen. 'Dat komt omdat de Turkse imams de gelovigen ervan overtuigd hebben dat het hun burgerplicht is om te gaan stemmen', zegt Mehmet Sadik Karanfil. Hij is met zijn 25 jaar de jongste kandidaat op de lijst. Sadik is bestuurder bij de Federatie van Zelforganisaties in Vlaanderen, een sociaalculturele overkoepelende vereniging die staat voor integratie van de migrantengemeenschap. Hij heeft ervaring met de minderhedensector en met de overheid. Daarom werd hij door een aantal Turkse moskeeën als consensuskandidaat naar voren geschoven.

Karanfil wil een einde maken aan de interne problemen en de persoonlijke vetes die de vorige executieve kenmerkten. 'Het algemeen belang moet primeren. Als alle verkozenen zich daarvoor inzetten, kan er veel verwezenlijkt worden, ondanks de verschillen tussen de religieuze strekkingen.'

Karanfil wil de media gebruiken om de moslimgemeenschap een positiever imago te geven. 'De vorige moslimexecutieve kwam maar een maand na de moord op Theo van Gogh met een reactie. Dat kan niet.' Karanfil denkt ook aan zendtijd op radio en televisie om het brede publiek beter vertrouwd te maken met de moslimgemeenschap in België.

Gwen DECLERCK

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud