Bart Haeck

In de klimaatmarsen hebben duizenden Belgen met hun hart gesproken. Om oplossingen te vinden moet nu, met minder drama, het verstand spreken.

Het is één ding om via betogingen en vaak bijzonder grappige opschriften de klimaatverandering hoger op de politieke agenda te duwen. Het is iets anders om nu ook in actie te schieten en er meer aan te doen dan we al deden. In die fase van het klimaatdebat zijn we beland.

Het is een waanzinnig moeilijke oefening. Maar de makkelijkste manier om ze te starten, is af te vinken wat we zeker niet willen. En wat zeker het uitgangspunt of de attitude níét kan zijn om tot oplossingen te komen.

Wat om te beginnen niet helpt, is de ontkenning van het probleem. De meesten doen dat niet, maar het kan geen kwaad het toch nog eens te melden. Het Wereld Meteorologisch Instituut maakte deze week bekend dat de vijf warmste jaren sinds de start van de metingen de voorbije vijf jaar waren.

Een andere rode lijn is een soort ‘groen katholicisme’, waarbij iedereen gebukt onder schuldbesef moet leven omdat we ecologisch zondige mensen zijn, die afstevenen op de groene apocalyps. En waarbij we in een bekeringsdrang alles wat van het geglobaliseerde kapitalisme wél werkt plots overboord moeten gooien.

Evenmin wenselijk is de politieke utopie, waarbij we denken dat er geen offers of gedragswijzigingen nodig zijn. Wie dat negeert, heeft het protest van de gele hesjes gemist. En moet ook eens uitleggen waarom - als iedereen het zo belangrijk vindt en het niets kost - er nog geen oplossing is.

Ook niet wenselijk is het technologisch utopisme, waarbij we denken dat we achterover kunnen leunen omdat de technologie het wel voor ons zal oplossen. Een andere variant daarvan is de populistische utopie, waarbij we denken dat niet wij, maar iemand anders de inspanningen wel zal doen.

Er ligt een weg tussen al die rode lijnen in. Die vraagt dat we het grote drama achterwege laten, blijven proberen, iedereen zijn deel doet en stap per stap in de goede richting gaan. Dat gebeurt nu al. Dat het bedrijfsleven zich deze week in ‘Sign for the future’ achter de strijd tegen de klimaatverandering schaarde, toont dat de ondernemerswereld een deel van de oplossing wil zijn.

De stappen vooruit zullen bovendien via ‘trial and error’ lopen. Nu al wordt CO2 gebruikt om bouwmaterialen te maken. De rederij CMB stopt geld in het ‘moonshot’ om een waterstofmotor te ontdekken. Andere stappen vooruit zullen van de overheid moeten komen, zoals een wereldwijd hogere kerosinetaks voor de luchtvaart of een strakker keurslijf voor de oliegiganten.

De beste attitude is wat de in 2017 overleden professor Hans Rosling - die met statistieken aantoonde dat de wereld er beter aan toe is dan we denken - ‘possibilisme’ noemde. Het is geen blind optimisme dat alles vanzelf beter wordt. Het is de overtuiging dat het verleden heeft bewezen dat als we écht proberen, vooruitgang mogelijk is. Maar we zullen haar wel zelf moeten creëren.

Lees verder

Tijd Connect