algemeen hoofdredacteur

35 miljard euro bedraagt de coronafactuur al. Geld pompen is het makkelijke deel. Nu weer productiviteit creëren en die factuur ook opvangen, is andere koek. Zeker voor een regering met zeven sociaal-economische visies.

35 miljard euro (and counting) gaf ons land al uit om de coronacrisis te bestrijden, blijkt uit de optelsom die we maakten, gederfde inkomsten niet meegerekend.

Het zonder omkijken in de economie pompen van al die miljarden was niet zomaar weggesmeten geld. Er zijn amper - zegge en schrijve 16.000 - echte werklozen bij gekomen en voor veel bedrijven was de tijdelijke werkloosheid een welgekomen oplossing. Ook overbruggingskredieten en directe bedrijfssteun leidden ertoe dat we nog geen faillissementenvloedgolf beleven. Al is dat wellicht nog altijd stilte voor de storm, want risicoanalyses wijzen erop dat een pak bedrijfjes en bedrijven in de rode zone zit.

Op dat pompen valt anderzijds ook kritiek te leveren. Het gebeurde te weinig gericht. Waardoor soms te veel werd uitgegeven en misbruik in de hand werd gewerkt. Bovendien houdt zo'n massieve steun ook zombiebedrijven overeind die de economie niet vooruithelpen. Er waren ook enkele dure foliekes (iedereen zijn railpass). We hadden ook bepaalde activiteiten niet zo lang moeten lamleggen, als ons test- en tracingbeleid sneller en accurater was geweest. Maar er is beterschap op komst met de vaccinatie.

Alles bij elkaar wegen de voordelen van dat miljardeninfuus tot nu toe op tegen de nadelen. Uitzonderlijke crisissen vragen uitzonderlijke maatregelen, en het is voor zulke situaties dat we zo'n uitgebreide sociale zekerheid met schokdempers hebben uitgebouwd.

De factuur is echter navenant. Op zich hoeft het terugdringen van die miljarden in onze schuld niet onoverkomelijk te zijn, als je snel weer significante groei kan creëren met een gezonde economie. Daar knelt het schoentje.

De hoogspanning over de loonnorm is de voorbode van een hevig politiek debat over wie de coronafactuur zal oprapen.

België had voor de crisis al een hoge schuld en een slabakkende productiviteit. De problemen van voor corona zijn niet weg: een starre arbeidsmarkt, te korte loopbanen, een fiscale koterij in plaats van een doordacht belastingsysteem, een verouderd pensioensysteem en geen klimaatbeleid die naam waardig. En, zo bleek deze week uit een nieuwe OESO-ranking, België blijft de hoogste belastingdruk op lonen hebben.

Als we al die verstarring nu niet hervormen, betoogt Nationale Bank-topman Pierre Wunsch in een interview met De Tijd, maken we ineens een afspraak met de volgende financiële crisis. Die zal dan als een echte shock komen, waarbij enkel nog harde saneringen resten, wat veel schade zal aanrichten.

Ook al is ze sociaal-economisch een bont allegaartje, deze zevenpartijenregering moet doorpakken met hervormingen. Anders komt na het pompen het verzuipen.

Is deze regering in staat tot zulke hervormingen, met zeven uiteenlopende sociaal-economische strekkingen? Deze week voorspelt alvast weinig goeds, met de hoogspanning over de loonnorm. De vakbonden pikken het niet dat de loonstijging de komende twee jaar wordt afgetopt op 0,4 procent, maar zeggen er niet bij dat die met de automatische indexering feitelijk 3,2 procent bedraagt.

Zowel Vooruit als de PS springt op die kar en voert de forcing met 'geen extra loonmarge, geen dividenden'. Het is aan premier Alexander De Croo (Open VLD) om dat bommetje te ontmijnen. En om te zoeken naar een uitweg om de lonen niet uit de hand te laten lopen en tegelijk bedrijven in sterk boomende sectoren iets meer manoeuvreerruimte te geven.

De discussie is een voorafspiegeling van een hevig politiek debat over wie de extra coronafactuur zal oprapen en hoe we moeten hervormen. Dat zal bijzonder moeilijk zijn in deze regeringsconstellatie met zeven partijen. De socialisten voelen een hete adem op hun linkerflank en de liberalen en CD&V op hun rechterflank. Toch heeft de regering geen keuze. Ze moet doorpakken met hervormingen. Anders komt na het pompen het verzuipen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud