De Amerikaanse president Donald Trump opende in Davos een nieuw front tegen Europa. Een handelsoorlog dreigt. Europa moet nu zelf een weg zoeken.

Nu Trump een akkoord heeft met China, is Europa het nieuwe front in zijn handelsoorlogen. De Amerikaanse president wil snel een deal, anders komen er handelstarieven, klonk het in Davos. Hij kreeg meteen lik op stuk van twee Duitse vrouwen. Ursula von der Leyen, de voorzitster van de Europese Commissie, sloot een snel akkoord niet uit, maar wil wel de klimaatdoelstellingen van Parijs erin opnemen. Bondskanselier Angela Merkel benadrukte dat Europa slim door de bipolaire wereld moet varen.

Merkel benadrukte het belang van de strijd tegen de klimaatverandering. Dat was meteen een antwoord op de luchtigheid waarmee de Amerikaanse delegatie over het probleem walste. De kanselier betreurde voorts dat de wereld opnieuw tweepolig geworden is: enerzijds de Verenigde Staten, anderzijds China en bondgenoten. Europa zit daartussen gekneld.

Opmerkelijk is dat de alliantie met de VS voor Merkel tot het verleden behoort. De Duitse kanselier spoorde Europa ertoe aan voor het eigenbelang te kiezen en niet te bezwijken onder de druk van de ene of de andere partij.

Auto-industrie

Economisch is Europa wel sterk genoeg om zelf eisen en normen te stellen. Dat vraagt wel één ding: Europese eensgezindheid aan de onderhandelingstafel.

Duitsland loopt duidelijk in het Amerikaanse vizier. Niet alleen heeft Washington felle kritiek op de aanleg van de gaspijplijn Nord Stream, in een handelsoorlog dreigen de Duitsers extra hard getroffen te worden als de VS de import van Europese auto’s zwaar gaan belasten. De Duitse auto-industrie wankelt nu al door het dieselschandaal. Extra heffingen kunnen de verkoop in de VS helemaal kelderen.

Zowel Merkel als Von der Leyen was wel duidelijk dat de strijd tegen de opwarming van de aarde een absolute prioriteit is. Volgens Von der Leyen kan een handelsakkoord snel gesloten worden, maar dan moeten de VS ook hun CO2-uitstoot beperken. Dat is ongetwijfeld een breekpunt. Trump trok zich niet alleen terug uit het klimaatakkoord van Parijs, maar deed ook de kolenindustrie herleven. Of de VS gevoelig zijn voor klimaatargumenten in de discussie over een handelsakkoord zal snel blijken. In Davos was het duidelijk dat Trump niet hoog opliep met Europa. Volgens hem is ons continent ‘erger dan China’ inzake handel.

Uit elkaar gespeeld

Dat Europa een slimme weg moet vinden tussen de grootmachten, is evident.

Om tot een werkbaar handelsakkoord te komen moeten dus moeilijke knopen doorgehakt worden. Alle partijen hebben belang bij een goed akkoord. Trump zal na zijn Chinese deal maar al te graag uitpakken met een Europese variant. Dat staat altijd goed in een jaar dat je naar een herverkiezing hengelt. Maar voor Duitsland is het vermijden van hoge invoertarieven even cruciaal. En voor Europa is een Duitse dip van de economie al helemaal een rampscenario. Het zou de economie in het hele blok onder druk zetten.

Dat Europa een slimme weg moet vinden tussen de grootmachten is evident. Want niet alleen de VS willen hun wil opdringen, ook China en Rusland zoeken wegen om invloed te verwerven. Op zich hoeft dat allemaal niet zo erg te zijn. Economisch is Europa wel sterk genoeg om zelf eisen en normen te stellen. Dat vraagt wel één ding: Europese eensgezindheid aan de onderhandelingstafel. En net daar wordt Europa wel vaker uit elkaar gespeeld.

Lees verder

Gesponsorde inhoud