Senior writer

De strijd tegen Covid-19 vraagt onconventionele financiële middelen. De vraag is echter waar het 'nieuwe normaal' in deze ligt.

Het jongste rapport van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) maakt duidelijk dat de pandemie diepe economische wonden slaat en dat een terugkeer naar de toestand van voor het coronavirus nog enorme inspanningen zal vragen. Economische stimuli zullen nodig blijven. Opmerkelijk is dat het IMF ook oproept tot meer coördinatie van de inspanningen. Anders zal het herstel zeer ongelijk verlopen en zal de economische achterstand van sommige landen alleen maar toenemen.

Een tweede opmerkelijk gegeven is dat het IMF waarschuwt dat aandelen en bedrijfsobligaties te duur zijn. De loskoppeling tussen de financiële wereld en de reële economie wordt dieper. Dat geldt zeker voor de VS, maar ook in Europa, Japan en China raken de markten oververhit. Een afkoeling moet daarom nog niet onmiddellijk volgen. De beleggers hopen dat de economische steunmaatregelen de bedrijven voldoende adem geven om hun verwachtingen te vervullen.

De belangrijkste waarschuwing is dat de schuldgraad van de overheden en kleine bedrijven ook blijft toenemen. Voor kleinere bedrijven legt dat zeker een hypotheek op de toekomst omdat ze geen toegang hebben tot de financiële markten, waar de grotere bedrijven zich zonder veel moeite kunnen laven in deze coronatijden.

Wat de overheden betreft, is de aanpak nog steeds erg onconventioneel. Vrijwel alle belangrijke centrale banken houden een strak nulrentebeleid aan en kopen bovendien nog eens massaal overheidsschuld op.

Een vijfde van de Belgische overheidsschuld wordt nu aangehouden door de Nationale Bank en de Europese Centrale Bank (ECB). Dat betekent dat ons land ook voor een vijfde niet blootgesteld is aan de financiële markten.

Zolang de inflatie onveranderd laag blijft, is er geen reden om de strategie van de centrale banken te wijzigen.

Het beleid van de ECB is duidelijk gericht op het beschermen van de euro, en dat door de overheidsschuld in belangrijke mate weg te halen van de financiële markten. Dat lukt de instelling in Frankfurt bijzonder goed. Dinsdag kon Italië voor het eerst in zijn geschiedenis tegen een negatieve rente lenen. Een jaar geleden was dat absoluut ondenkbaar. En Italië kreunt andermaal, net als de rest van Europa, onder de opflakkering van het virus.

Het Italiaanse voorbeeld geeft aan hoe wanhopig de zoektocht is naar een grammetje rendement. Maar het roept ook onvermijdelijk de vraag op naar een exitstrategie.

Voorlopig stelt het probleem zich niet. Zolang de inflatie onveranderd laag blijft, is er geen reden om de strategie van de centrale banken te wijzigen. Het is de inflatie, meer dan de schuldgraad, die schadelijk is voor een economie.

De opflakkering van het virus legt een sterke economische herleving nu lam, het inflatiegevaar is er dus laag. Maar de onconventionele aanpak is niet eeuwig. Ook hier is nood aan perspectief en een uitweg. En die ontbreken simpelweg op dit moment. Het blijft onverkend terrein en dat is ongemakkelijk.

Lees verder

Gesponsorde inhoud