Oneerlijke coronatol

algemeen hoofdredacteur

We werkten in januari met zijn allen evenveel als vorig jaar, ondanks de zo ingrijpende pandemie. Maar de tol van de crisis is bijzonder ongelijk en oneerlijk verdeeld.

Bijna een jaar na de uitbraak van de zo verwoestende pandemie blijkt het met de economische activiteit in ons land best mee te vallen. Meer zelfs, in januari zitten we op hetzelfde peil als voor de coronacrisis, terwijl de samenleving nog altijd in zeer ongewone omstandigheden moet leven en werken.

Op het eerste gezicht redden we ons economisch dus veel beter dan je zou kunnen verwachten. Back to business as usual, lijkt het wel. Voor grote delen van de dienstensector en de industrie is dat inderdaad zo. Mensen hebben in een recordtempo geleerd op afstand te werken en nogal wat industriële bedrijven draaien zelfs beter dan tevoren. Er gingen vorig jaar, schat de Nationale Bank, amper 10.000 banen verloren. Dat is een peulenschil van 0,2 procent. Een grote golf faillissementen blijft voorlopig uit, omdat de overheid en banken ingrijpen.

Lang niet iedereen voelt corona in de portemonnee. Integendeel. De gemiddelde Belg spaarde in het coronajaar 2020 liefst 21 procent meer dan in 2019.

Corona werkt als een deeltjesversneller die de ongelijkheid nog groter maakt.

Die schijnbare business as usual is evenwel gezichtsbedrog. Eenmaal de kunstmatig aangebrachte schokdempers, zoals de tijdelijke werkloosheid en de steun aan bedrijven, zijn weggevallen, zullen de klappen pas echt vallen. Die zijn nog onzichtbaar op dit moment. De overheid spendeert nu vele miljarden om de acute crisis te bestrijden. Als dat gericht en tijdelijk gebeurt, is dat te verantwoorden in een crisis als deze. Maar ooit moeten die maatregelen worden afgebouwd. Voorlopig geven de regeringen in dit land op dat vlak geen krimp. Er komen integendeel elke dag nog steunmaatregelen bij. De ene al zinniger dan de andere. Vrijdag werd nog uitgepakt met onder meer een compensatie voor thuiswerk.

Onder de waterlijn van die business as usual zitten grote ongelijkheden en die dreigen nog te vergroten. Het hervatten van het werktempo van voor de pandemie geldt niet voor alle sectoren. In de horeca is amper een op drie mensen aan de slag, in de luchtvaartsector een op twee. Meer dan 30 procent van de restaurants, kappers en schoonheidssalons worstelt met liquiditeitsproblemen.

Corona werkt als een deeltjesversneller die de ongelijkheid nog groter maakt. Dat geldt in eigen land tussen sectoren en dat geldt internationaal. Lage inkomens worden disproportioneel harder getroffen dan midden- en hoge inkomens. De ongelijkheid tussen landen is vergroot.

In hoeverre moet een overheid blijven tussenkomen? Volgens de harde maar cynische logica van de 'creatieve destructie' is het net goed dat minder florissante sectoren de plaats ruimen voor rendabelere, meer toekomstgerichte en productievere sectoren.

De switch naar andere activiteiten en jobs begeleiden is misschien nog het eerlijkste antwoord op de zo oneerlijke coronatol.

Maar er is ook een moreel aspect. Corona is niet 'eerlijk' verdeeld. In hoeverre moet de politiek dan die groep van mensen en ondernemers bij wie corona onevenredig hard heeft toegeslagen nog voor een lange tijd blijven ondersteunen? Goed wetende dat het in een aantal gevallen gaat om het kunstmatig in leven houden van activiteiten en ondernemingen die voor de crisis al niet erg financieel gezond en futureproof waren en dat na de crisis nog veel minder zullen zijn.

Corona is niemands 'schuld' en al zeker niet die van de ondernemers en werknemers in de getroffen sectoren. Acute hulp tot we dankzij een vaccin weer in normalere tijden belanden, is gewettigd. Maar al te blind en te lang geld blijven pompen in het kunstmatig overeind houden van bedrijven die toch gedoemd zijn te verdwijnen, heeft op de lange termijn nefaste gevolgen. Hoe lastig het ook is, een aantal ondernemers en werknemers uit de getroffen sectoren moeten zich klaarstomen voor een switch naar andere activiteiten en jobs. Die switch zo goed mogelijk begeleiden is misschien nog het eerlijkste antwoord op die oneerlijke coronatol.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud