Mark Zuckerberg pleit voor een wereldwijde regulering van Facebook. In zijn pleidooi klinkt veel eigenbelang door voor een reëel probleem. Facebook is alle controle verloren.

Een oud spreekwoord luidt: 'als de vos de passie preekt, boerke let op uw ganzen'. Zo moet men ook de opiniebijdrage in de The Washington Post van het voorbije weekend door de stichter en topman van Facebook, Mark Zuckerberg, gelezen worden. 

Facebook heeft 2,6 miljard gebruikers en dagelijks gaan tientallen miljarden boodschappen over het netwerkplatform dat zichzelf graag een 'sociaal netwerk' noemt. Dat dit moet leiden tot een complete anarchie ligt voor de hand en geeft Zuckerberg ook toe, hij kan inhoudelijk Facebook niet meer de baas. 

Miskleunen en fouten

Er kan een eindeloze lijst van miskleunen en fouten van het bedrijf worden opgesteld, gaande van het verspreiden van fake news over onzorgvuldig omgaan met de privacy van gebruikers tot het toelaten van buitenlandse spelers in nationale verkiezingen. Pijnlijk was ook dat een terrorist een goede twee weken geleden, de livestream van Facebook gebruikte om zijn moorddadige aanslag in Christchurch te verspreiden. De beelden werden 1,5 miljoen keer gekopieerd vooraleer Facebook ze van haar platform kon halen. Wereldwijd was de verontwaardiging groot. Nog maar eens een voorbeeld dat Facebook geen controle meer heeft.

Zuckerberg wil vier dingen aanpakken: schadelijke inhoud, het beschermen van verkiezingen, privacy en het gebruik van gegevens en het doorgeven van data. Het zijn vier terreinen waar Facebook herhaaldelijk is over uit gegleden.

Wat is schadelijke inhoud? In de zomer van vorig jaar was er nog een rel tussen Toerisme Vlaanderen en Facebook. Toerisme Vlaanderen wilde een advertentie plaatsen voor schilderijen van Rubens. Te veel bloot oordeelde Facebook, Rubens kan niet. Wat wel kan is in ieder geval onbestemde politieke advertenties van onduidelijke afzenders - zoals in verkiezingen in de VS en elders- want daar zijn geen naakte cherubijnen te zien. Rubens valt onder de huisregels van reclame, de andere advertenties schenden die blijkbaar niet.

Op Facebook wemelt het ook van allerlei groepen die zich verenigen rond bepaalde thema's. De Franse gele hesjes zijn een voorbeeld van een beweging die volledig is gebouwd op sociale media. Daar is de vrijhei van meningsuiting primair. Facebook geeft toe dat het moeilijk is om daar regels over op te stellen. Volgens de laatste richtlijnen zijn nu ook 'nationalisme' en 'seperatisme' termen die in aanmerking komen voor 'censuur'. Op welke basis? Wat is het verschil tussen patriotisme en nationalisme ? Wat is het verschil tussen een opstand tegen onderdrukking en separatisme ? Dat Zuckerberg hier de bal legt bij de regeringen is logisch, dan heeft hij geen verantwoordelijkheid. 

Privacy is helemaal een lachertje. De gebruikers van een netwerk zijn sowieso het product. Zij zijn het middel om reclame te lokken en voor inkomsten te zorgen. De Europese regelgeving over privacy is een eerste stap, maar bitter weinig in wat eigenlijk zou moeten.

De roep om meer regulering van Zuckerberg is terecht. De controle over de sociale media is compleet verloren.

De uitwisselbaarheid van gegevens is helemaal een giller. Uiteraard moet je gegevens kunnen overdragen, maar Zuckerberg wil de indruk wekken dat er concurrentie is. Met 2,6 miljard gebruikers is die er niet. De Amerikaanse overheid heeft het ontstaan van de high tech-giganten nooit een strobreed in de weg gelegd. Dat mag vooral voormalig VS-president Barrack Obama op zijn conto schrijven. Geen onderzoeken naar kartelvorming of marktdominantie, dus ook een onbestaande regelgeving.

Compleet verloren

De roep om meer regulering van Zuckerberg is terecht. De controle over de sociale media is compleet verloren.

Nu, sociale media zijn sociaal noch media. Het zijn geen media omdat de platformen resoluut de verantwoordelijkheid weigeren van de rol van de traditionele uitgevers: ze willen de verantwoordelijkheid voor de verspreide informatie niet opnemen. En sociaal zijn ze zeker niet, het gaat om de reclame-inkomsten.

Het gigantisme van de spelers zelf is boven hun hoofd gegroeid. Op dat vlak is de opinie van Zuckerberg een bekentenis van onmacht. Het alarmerende eraan is dat hij nu alle politieke verantwoordelijkheid doorschuift. Nadat de Amerikaanse politieke deze wildgroei heeft toegelaten, is het aan de politici om op te ruimen.

In deze situatie is er geen alternatief. Hard ingrijpen is noodzakelijk. Het komt erop aan om de de high techt-giganten nu uit hun comfortzone te halen. Daar hebben ze al veel te lang, met stilzwijgende politieke instemming, in vertoefd.

Lees verder

Gesponsorde inhoud