De Europese Centrale Bank doet aan overacting door haar beleid nog maar eens te versoepelen zonder dat daar een economische noodzaak voor is.

Door Stefaan Michielsen, senior writer

Mario Draghi heeft een paleisrevolutie op het einde van zijn mandaat als voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB) kunnen bedwingen. Met de beleidsbeslissingen die de raad van bestuur van de ECB nam, haalde hij grotendeels zijn slag thuis. De strafrente die banken moeten betalen als ze overtollig geld bij de ECB stallen, wordt opgetrokken. En de ECB begint opnieuw met het opkopen van obligaties.

Het al extreem soepele geldbeleid wordt verder versoepeld. De spaarders in Europa mogen alle hoop laten varen dat ze op middellange termijn weer een significante vergoeding krijgen op hun spaarcenten. De pensioenfondsen zullen niet meteen weer de hogere rendementen halen op hun beleggingen die ze nodig hebben om hun engagementen na te komen. Ze moeten het stellen met de gratuite uitspraak van Draghi dat hij hun bezorgdheid deelt.

Draghi en de ECB schuiven extra staven dynamiet bij de tikkende tijdbom die de op schuldfinanciering draaiende economie al is.

Draghi heeft getoond dat hij nog altijd de baas is. Hij heeft het ook handig gespeeld. Door met goedgemikte uitspraken verwachtingen te creëren in de financiële markten zette hij zijn critici buitenspel. Want als de ECB de verwachtingen niet inloste, zou dat heel wat beroering hebben veroorzaakt op die financiële markten.

Maar dat neemt niet weg dat Draghi onder druk wel een beetje heeft moeten inbinden. De verhoging van de strafrente voor de banken blijft beperkt, er komt een zekere vrijstelling om de banken wat ademruimte te geven, en er staat een limiet op de hoeveelheid obligaties die de ECB mag aankopen.

Met haar goedkopegeldbeleid heeft de ECB de voorbije jaren de economie niet kunnen opkrikken. Het positief effect op de economische groei is niet aantoonbaar. Intussen is wel duidelijk geworden dat het beleid belangrijke contraproductieve effecten heeft. Toch geeft Draghi er nog een extra lap op.

Waarom is niet heel duidelijk. De ECB-voorzitter zei zelf dat het risico op een recessie in de eurozone beperkt is. Hij stelde bovendien dat als de recessie er komt, de strijd daartegen in de eerste plaats gevoerd moet worden door de regeringen, door de overheidsuitgaven te verhogen.

Dynamiet

‘Maak schulden’, is de roekeloze aanbeveling die Draghi aan de politieke beleidsmakers doet. En die hebben niet veel nodig, is bekend, om zich te laten pramen. Zijn aanbeveling gaat bovendien in tegen de Europese richtlijnen die zeggen dat de landen hun overheidsfinanciën op orde dienen te houden. Draghi en de ECB schuiven extra staven dynamiet bij de tikkende tijdbom die de op schuldfinanciering draaiende economie al is.

Het verhaal van Draghi is niet erg samenhangend. Europa heeft niet te maken met een bankencrisis, balanceert niet op de rand van deflatie, er is geen beurskrach. Kortom, er zijn momenteel geen dramatische economische omstandigheden die de buitengewone maatregelen rechtvaardigen. De ECB doet aan overacting.

Mario Draghi heeft het bedje gespreid voor zijn opvolgster Christine Lagarde.

Maar Draghi wilde wellicht nog een statement maken voor hij eind oktober vertrekt en zijn beleid verankeren. Hij spreidt zo ook het bedje voor zijn opvolgster Christine Lagarde. Die kan nog een poos teren op het beleid dat Draghi heeft uitgestippeld, ze zal niet meteen voluit aan de bak moeten tegen de ECB-bestuurders die het monetair beleid over een andere boeg willen gooien.

Lees verder

Tijd Connect