De wederzijdse dreigementen tussen de VS en Iran maken de regio rijp voor een nieuw militair conflict. Het ombrengen van generaal Qasem Soleimani opende de doos van Pandora.

De verschillende uitvaarten voor Qasem Soleimani wakkeren de anti-Amerikaanse, en meteen ook anti-westerse, gevoelens aan in Irak en Iran. Soleimani was de spin in een web van milities die de Iraanse zaak steunen over de hele regio. De dreigementen aan de VS zwollen dan over het weekend nog aan. Dat Iran de dood van de generaal niet zal wreken, lijkt onwaarschijnlijk.

De Amerikaanse president Donald Trump, die de opdracht gaf om de Iraanse generaal uit te schakelen, kiest voor de vlucht vooruit. Hij liet weten dat een lijst van 52 doelwitten in Iran klaarligt, mochten er aanvallen komen op Amerikaanse doelwitten. 52 staat symbool voor het aantal Amerikaanse gijzelaars dat het Iraanse regime in 1979 nam in de Amerikaanse ambassade.

Wat de strategie van Trump is, blijft onduidelijk. De overzeese, Amerikaanse militairen vormen nu een duidelijk doelwit.

Washington zoekt steun in Europa. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Mike Pompeo, roept de Europese landen op tot meer solidariteit met de VS. Volgens hem was de aanslag op Soleimani niet alleen bedoeld om Amerikaanse  maar ook Europese levens te beschermen.

Voor heel wat westerse landen is het nu balanceren geblazen tussen solidariteit met de VS en oproepen tot terughoudendheid. De NAVO houdt maandag spoedberaad. Wellicht vragen de VS daar concrete steun van de geallieerden. 

Zondagavond maakte Iran alvast bekend dat het niet langer de voorwaarden van het nucleair akkoord uit 2015 zal naleven. Dat was eigenlijk al dode letter sinds Trump zijn land in 2018 unilateraal uit de deal terugtrok. De Europese landen poogden het akkoord sindsdien wel overeind te houden om zo diplomatieke kanalen met Iran open te houden. Maar na Irans demarche van zondag is dat niet langer mogelijk.

Wat de strategie van Trump is, blijft onduidelijk. De overzeese, Amerikaanse militairen vormen nu een duidelijk doelwit. Bovendien wil Irak nu alle Amerikaanse, en bij uitbreiding westerse troepen, uit het land. Het land had jaren geleden zelf om die militaire steun gevraagd in de strijd tegen de opstandelingen die het land volledig destabiliseerden.

Na de recente gebeurtenissen is het duidelijk dat de Amerikaanse betrokkenheid in de regio nog een tijd zal aanhouden. Met geen einde noch een oplossing in zicht. Dat is voor Trump in dit Amerikaanse verkiezingsjaar wellicht nog het grootste risico.

De Iraakse eis kan eveneens leiden tot confrontaties op het terrein. Genoeg broeihaarden dus om een al licht ontvlambare regio opnieuw in vuur en vlam te zetten.

Trump was een verklaarde tegenstander van het nucleaire akkoord met Iran. Dat is nu inderdaad zo goed als van tafel geveegd. Maar de president - die graag aangeeft 'oorlogsmoe' te zijn - krijgt in ruil een potentieel militair conflict tegenover zich. 

Door het uitgebreide netwerk van Iran in het Midden-Oosten valt het moeilijk te voorspellen waar, wanneer en hoe het land zal terugslaan. Als dat gebeurt, zal de escalatie gewoon doorgaan.

De Amerikaanse inval in Irak dateert al van 2003 en was toen erg omstreden. Na de recente gebeurtenissen is het duidelijk dat de Amerikaanse betrokkenheid in de regio nog een tijd zal aanhouden. Met geen einde noch een oplossing in zicht. Dat is voor Trump in dit Amerikaanse verkiezingsjaar wellicht nog het grootste risico.

Lees verder

Gesponsorde inhoud