Paradoxale verkiezingsuitslag

De verkiezingsuitslag geeft een paradoxaal beeld: enerzijds wijst de overwinning van CD&V erop dat de Vlaming stabiliteit wil, anderzijds wijst de winst van Lijst Dedecker en de N-VA erop dat de Vlaming iets nieuws wil.

De vraag voorafgaand aan deze stembusslag was of een klassieke tripartite tussen CD&V, Open VLD en sp.a zou kunnen worden verdergezet of niet? Cruciaal daarbij was de vraag of de sp.a het beter zou doen dan de slechte opiniepeilingen. Vandaag blijkt dat niet alleen de sp.a, maar vooral ook Open VLD slecht scoort. De verrassing van deze verkiezingen is het barslechte resultaat van Open VLD. Bart Somers is dan ook het eerste - en voorlopig enige - slachtoffer geworden: hij nam luttele uren na het sluiten van de stembus al ontslag.

Een andere verrassing is de goede score van het gesprongen kartel: van CD&V en vooral van de N-VA. Apart doen ze het beter dan samen. Het is de samenvatting van de paradox van deze verkiezingen: mensen willen stabiliteit en tegelijk verandering. Maar of die twee tendenzen straks in een coalitie kunnen worden gegoten, is nog maar de vraag.

De logica van deze verkiezingsuitslag is dat Kris Peeters maandag eerst gaat spreken met Bart De Wever. Of de gewezen kartelpartners weer samen kunnen regeren, zal afhangen van de vraag of er een vergelijk kan worden gevonden over de staatshervorming. En dat lijkt allerminst een evidentie. Want eerder is het kartel uitgespat, omdat CD&V en N-VA het grondig oneens waren over de te volgen strategie. En dat is vandaag niet anders.

Bart De Wever maakte er in de campagne geen geheim van dat hij niet opnieuw in een dialoog van gemeenschap tot gemeenschap wil stappen, want dat wordt toch weer een praatcafé. Volgens de N-VA moet Vlaanderen zijn eigen bevoegdheden maximaal invullen, en zelfs over het randje gaan. En vooral, er mag geen frank meer naar het federale niveau gaan. Dat is volgens de N-VA de enige manier om van de Franstalige partijen de vragende partij voor een staatshervorming te maken.

Kris Peeters daarentegen wil opnieuw gaan voor een dialoog van gemeenschap tot gemeenschap, die moet leiden tot de oprichting van een grondwettelijke Kamer, waar federale parlementsleden en parlementsleden van de deelstaten samen gaan zitten om te werken aan een grote staatshervorming. Van de N-VA-strategie wil CD&V niet horen. Die zou volgens Peeters neerkomen op een verrottingsstrategie. En het zou de regering-Van Rompuy in grote moeilijkheden brengen. Want achter de schermen is er al afgesproken dat de deelstaten een deel van de budgettaire inspanning zulllen moeten dragen. 'Wij zullen de verantwoordelijkheid nemen dat dit land zich niet te pletter rijdt', zei Peeters al.

Het is niet ondenkbaar dat CD&V uiteindelijk zal vaststellen dat een coalitie met de N-VA geen haalbare kaart is. En dan is er eigenlijk geen andere keuze meer dan toch weer een coalitie te smeden met Open VLD en sp.a. De twee verliezers van de verkiezingen hebben - in tegenstelling tot Groen! en Lijst Dedecker - zelf ook nog niet afgehaakt: noch de liberalen noch de socialisten hebben gekozen voor een oppositiekuur. Een klassieke driepartijencoalitie in Vlaanderen zou ook de beste garantie bieden op stabiliteit binnen de federale regering, temeer omdat de verwachte afstraffing van de Parti Socialiste in Franstalig België is uitgebleven. En stabiliteit, daar heeft CD&V volgens Herman Van Rompuy haar verkiezingszege te danken.

Opmerkelijk tot slot is het historische verlies van het Vlaams Belang. De foert-stem en het harde Vlaams-nationalisme zijn niet langer het monopolie van Dewinter & Co, zo mag duidelijk zijn. Alles samen is de - weliswaar versplinterde - rechterzijde versterkt uit deze verkiezingen gekomen, maar het is dus allerminst zeker dat deze 'ruk naar rechts' tot uiting zal komen in de coalitie die straks onder leiding van Kris Peeters zal worden gevormd.

Wim VAN DE VELDEN

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud