De patstelling doorbreken op het schaakbord van de federale regeringsonderhandelingen wordt een heel moeilijke klus.

De federale informateurs Johan Vande Lanotte (sp.a) en Didier Reynders (MR) brengen vandaag opnieuw verslag uit bij de koning. Goed nieuws brengen ze hem wellicht niet. Bij hun vorige bezoek aan de vorst, eind juli, konden ze hem nog melden dat ze hoopten de N-VA en de PS, de grootste partij in respectievelijk Vlaanderen en Wallonië, aan de gesprekstafel te kunnen brengen, als eerste stap naar een Bourgondische federale coalitie van PS, MR, N-VA, Open VLD en sp.a.

‘Dat er een kloof is, betekent niet dat daarover geen brug kan worden gebouwd’, zei Vande Lanotte toen. Die piste is deze week onwaarschijnlijker geworden door de keuze van N-VA-voorzitter Bart De Wever om de sp.a links te laten liggen bij de vorming van de Vlaamse regering. Hij koos voor Open VLD en CD&V als coalitiepartners.

In een interview vandaag met De Tijd beklemtoont PS-kopstuk Laurette Onkelinx dat haar partij geen federale regering zal vormen met de N-VA, omdat de twee partijen ‘onverenigbaar’ zijn. Noch de N-VA, noch de PS is bereid water bij de wijn te doen om de vorming van een federale regering mogelijk te maken. De eerste zorg van de N-VA was een Vlaamse regering op de rails zetten. PS-voorzitter Elio Di Rupo is met hetzelfde bezig in Wallonië. Ze kijken naar hún regio en willen tegemoet komen aan de verzuchtingen van hún kiezers. De bereidheid tot compromis is klein, de federale regeringsvorming en ’s lands belang zijn voor hen van ondergeschikt belang.

De impasse bewijst dat België op politiek vlak bestaat uit twee compleet verschillende landsgedeelten die het almaar moeilijker hebben een gezamenlijke koers te varen.

De impasse is compleet. Het bewijst dat België op politiek vlak bestaat uit twee compleet verschillende landsgedeelten die het almaar moeilijker hebben een gezamenlijke koers te varen. Is de kloof zo groot geworden dat die niet meer te overbruggen valt? Belangrijke hefbomen zitten nochtans nog altijd op federaal niveau: arbeidsmarktbeleid, sociale zekerheid, fiscaliteit, migratiebeleid.

De urgentie om een federale regering te vormen is er niet. Dat kan veranderen als we in woelig economisch weer belanden, door bijvoorbeeld een harde brexit, een escalerende handelsoorlog, een zware recessie, crashende beurzen of wankelende banken. Welke partij, de PS of de N-VA, stapt als eerste af van haar onbuigzaamheid, wetende dat de tegenstrever dat als een triomf zal zien?

Er is ook de optie een federale regering te vormen zonder de N-VA. Een paars-groene. Dat scenario geniet de voorkeur van Onkelinx. Het is voor de PS een manier om De Wever en zijn vraag voor een gesprek over het confederalisme buitenspel te zetten. Dat vereist een meegaande Open VLD. Voorlopig is die daartoe niet bereid, omdat het de partij in een lastige spreidstand brengt - mét de N-VA in de Vlaamse regering, tégen de N-VA federaal. Zal dat zo blijven? Open VLD heeft de sleutel in handen. De druk op de partij - van andere partijen, van de economische omstandigheden, van belgicistische kringen, van de ondernemingswereld - om hem te gebruiken zal groot worden.

Open VLD heeft de sleutel in handen. De druk op de partij om hem te gebruiken zal groot worden.

Lees verder

Tijd Connect