Pensioendebat

©Sofie Van Hoof

De door een commissie van experten uitgewerkte pensioenhervorming is goed doordacht. Maar de financiering van de pensioenen blijft ook in hun voorstellen een heikel punt.

Dé sleutel van de pensioenhervorming is langer werken. Om ons pensioensysteem overeind te houden, moeten de Belgen langer aan de slag blijven. De experten pinnen zich niet vast op een concrete wettelijke pensioenleeftijd of loopbaanvoorwaarde - die zijn afhankelijk van de economische en demografische ontwikkelingen - maar laten wel verstaan dat beide grenzen opgetrokken moeten worden.

De (nog) door de regering Di Rupo aangestelde experten hebben een coherent voorstel uitgewerkt. Het vertrekt van de principes solidariteit, individuele verantwoordelijkheid en evenwicht tussen de generaties. Het kernidee is dat de pen­sioenuitkering in sterkere mate dan vandaag afhankelijk wordt van de arbeidsprestaties, door te voorzien in een koppeling met de duur van de beroepsloopbaan en het gemiddelde verdiende salaris. Het voorstel laat ruimte voor individuele keuzevrijheid. Wie vroeger op pensioen wil gaan, kan dat. Er is de mogelijkheid van deeltijds pensioen. Wie graag langer blijft werken, kan dat ook. Elke keuze heeft wel financiële consequenties. Dat zijn de sterke punten van het voorstel. 

Maar in hun geheel zijn de hervormingen die ze bepleiten niet bijzonder verregaand. De experten hebben het over een convergentie tussen de pensioenstelsels van ambtenaren, werknemers en zelfstandigen. Van een gelijkschakeling is helaas geen sprake. De experten hebben niet durven raken aan het heilige huisje van de ambtenarenpensioenen. Een ander zwak punt in hun voorstellen is dat ze de deur open laten voor heel wat uitzonderingsregimes. Dat ondergraaft hun streven naar een transparant systeem op basis van heldere spelregels. Door bovendien de sociale partners mee te laten beslissen over een aantal uitzonderingen, geven ze vrije baan aan lobbying en willekeur.

Terecht zeggen de experten dat vertrouwen in het pen­sioensysteem belangrijk is. Daarom pleiten ze niet voor een revolutie, maar voor een geleidelijke aanpassing met lange overgangsperiodes. Te lange overgangsperiodes. Want als er een probleem is met de betaalbaarheid van de pensioenen, waarom dan nog tien of vijftien jaar wachten om de pensioenleeftijd met ocharme één jaar op te trekken?

Het financieringsluik is het belangrijkste ontbrekende puzzelstuk. De experten erkennen het financieringsprobleem en stellen dat het niet kan worden opgelost door de pensioenbijdragen te verhogen, want dat zijn lasten op arbeid. Ze suggereren de pensioenen deels te financieren met een vermogensbelasting. Maar is vermogen voor veel mensen net niet hun pensioenreserve? Ook over hun voorstel om het aanvullend pensioen bij voorkeur uit te keren in de vorm van een maandelijkse rente en de uitkering van pensioenkapitaal progressief te belasten, kan aardig worden gediscussieerd.

De grote verdienste van de voorstellen is dat op basis hiervan een debat kan worden geopend. Het is, zeggen de experten zelf, een etappe in een proces. Maar die discussie moet nu echt wel beginnen. Mét een deadline. Want als we de pen­sioenhervorming in dit land eindeloos voor ons uit blijven schuiven, lopen we binnenkort tegen de muur.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud