opinie

Politieke spelletjes

Senior writer

Uit vrees voor een populistische opstoot stelt de Europese Commissie haar oordeel over de begrotingen uit tot na de Europese verkiezingen van eind mei.

De Europese Commissie maakt haar oordeel over de Italiaanse, de Franse en de Belgische begroting pas bekend op 29 mei, drie dagen na de Europese verkiezingen. Ze wil vermijden dat haar beslissing in de verkiezingscampagne wordt gebruikt. Dat is een duidelijke politieke stellingname in een cijfermatige oefening. De vraag is of de Commissie zich tot zulke electorale spelletjes mag lenen.

Natuurlijk zijn er precedenten. Vanaf het prille begin is er politieke druk geweest om de Maastrichtnormen soepel toe te passen. Toen Frankrijk en Duitsland in het begin van de eeuw de regels aan hun laars lapten, kwam er geen reactie.

Maar ook recent wilde de Europese Commissie weleens rekening houden met de politieke omstandigheden. Toen de vorige Spaanse premier Mariano Rajoy geen meerderheid voor zijn begroting vond, ging Brussel coulant om met de deadline voor het indienen van het plan. Zelfs de beoordelingen gebeurden vaak in functie van de binnenlandse politiek.

Het is naïef te denken dat het uitstel van een beslissing tot een ander kiesgedrag zal leiden.

Het is naïef te denken dat het uitstel van een beslissing tot een ander kiesgedrag zal leiden. Ongetwijfeld richten eurosceptische populisten hun pijlen op Brussel. Dat geldt zeker voor de Italiaanse regeringspartijen Lega en Vijfsterrenbeweging. En voor Marine Le Pen, die het extreemrechtse Rassemblement National leidt in Frankrijk. En hun retoriek levert hen in dit klimaat zeker stemmen op.

Bovendien wordt de Europese samenhang verder uitgehold. Nu al zijn de noordelijke landen bloednerveus over de omzichtige aanpak van Italië. Die kritiek zal aanzwellen. Het felbevochten compromis over de Italiaanse begroting zal onvoldoende blijken, zeker nu het land in een recessie is beland.

Gele hesjes

Het probleem is groter geworden omdat de Franse president Emmanuel Macron tegenover de gele hesjes voor dit jaar een ruime sociale tegemoetkoming heeft gedaan. De prijs van die maatregelen bedraagt 10 miljard euro, wat het Franse begrotingstekort vrijwel zeker boven 3 procent duwt. Als Brussel Italië wil aanpakken, moet Frankrijk mee in het bad. Anders zou de politieke voorkeur nog grover zijn.

De demarche is koren op de molen van wie wil afrekenen met ‘de elite in Brussel’.

De Europese bezorgdheid over de politieke toestand in Italië en Frankrijk is voor België een meevaller. Het begrotingsparcours van ons land is eveneens onvoldoende, en de moeilijke beslissing daarover wordt dus ook uitgesteld.

De voorzichtigheid van de Commissie geeft aan dat Brussel rekening houdt met een opstoot van populistische partijen aan beide zijden van het spectrum. Nu al lijkt zeker dat de conservatieven en de sociaaldemocraten na 26 mei samen geen meerderheid hebben in het Europees Parlement. De fragmentering zet ongetwijfeld door. Dat is logisch. In veel Europese lidstaten is er politieke instabiliteit omdat minderheidsregeringen proberen te besturen, of zijn populistische partijen gewoon aan de macht. In die zin zijn de Europese verkiezingen een spiegel van wat in de lidstaten politiek leeft.

Door een rapport over het economisch beleid en de begroting van de lidstaten uit te stellen neemt de Europese Commissie de populisten de wind niet uit de zeilen. Integendeel. De demarche is koren op de molen van wie wil afrekenen met ‘de elite in Brussel’. Zelfs goedbedoeld blijft het een onhandige beslissing, een weinig moedige bovendien.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud