Bart Haeck

Er gaat zoveel geld om in de voetbalwereld dat het tijd wordt de zakelijke regels van het spelletje te veranderen.

Het federaal parket voerde gisteren 44 huiszoekingen uit bij Club Brugge, Anderlecht, Standard Luik, Racing Genk, AA Gent, KV Kortrijk, Lokeren, Oostende en KV Mechelen. Het pakte voetbalmakelaars, scheidsrechters en sportjournalisten op en verhoorde advocaten, juweliers en boekhouders in wat zich aandient als het grootste gerechtelijk onderzoek ooit naar het Belgische topvoetbal. Ook in Frankrijk, Luxemburg, Cyprus, Montenegro, Servië en Macedonië werden dertien aanvullende huiszoekingen verricht.

Uiteraard kenden we al de schandalen rond de ‘gokchinees’ bij Lierse, La Louvière en Germinal Beerschot en het Standard-Waterschei-omkoopschandaal in 1984. Maar het onderzoek dat gisteren met veel machtsvertoon begon, gaat over meer geld, meer clubs en meer misdrijven: van btw-fraude tot het fixen van wedstrijden, van platte corruptie en agressieve fiscale constructies tot het kunstmatig opblazen van transferbedragen en het verbergen van geldstromen.

Het kernprobleem van het voetbal is dat de regels van het spelletje over de jaren heen niet wezenlijk zijn veranderd, maar de zakelijke spelregels wel. Dat komt omdat de entertainmentwereld in grote mate een ‘winner takes all’-markt is, waarbij de grootste speler het gros van de inkomsten naar zich toezuigt. De exponent daarvan is de jarenlang corrupte wereldvoetbalbond FIFA, die met het recentste WK in Rusland een omzet van meer dan 5 miljard euro binnenhaalde.

Wie beweert dat grote voetbalploegen in ons land strenger gecontroleerd worden dan banken, kent weinig van bankenregulering.

In België haalden de 24 profclubs van eerste en tweede klasse in 2016 een half miljard euro aan inkomsten binnen. Met die cijfers zou het topvoetbal een business zoals een andere mogen worden, maar dat is het niet. Er is al veel veranderd in de goede richting, maar wie beweert dat grote voetbalploegen in ons land strenger gecontroleerd worden dan banken, zoals Club Brugge-voorzitter Bart Verhaeghe gisteren zei, kent weinig van bankenregulering.

Verontrustender is vooral de schimmige wereld die achter de ploegen schuilgaat. Belgische profploegen halen gemiddeld een derde van hun inkomsten uit transfers van spelers. Niet alleen is het oorspronkelijke idee van een sportteam dat een stad vertegenwoordigt hier al een verre nagedachte, maar vooral is dit het mistige terrein van voetbalmakelaars die in 2016 van dat half miljard euro aan inkomsten 45 miljoen euro voor zichzelf konden afromen.

Het zit zwaar scheef. De overheid bouwt - op enkele topclubs na - het stadion, betaalt de veiligheidskosten van de politie en geeft een fiscale vrijstelling van naar schatting 100 miljoen euro per jaar op lonen van voetbalspelers. En vroeger betaalde ze soms nog via de openbare omroep de tv-rechten om de matchen uit te zenden. Hoe kan het dat de overheid al die kosten draagt, om dan vervolgens makelaars en buitenlandse eigenaars van Belgische clubs rijk te maken?

Los van het gerechtelijk onderzoek - waarin iedereen onschuldig is tot het tegendeel is bewezen - is een denkoefening nodig over de zakelijke spelregels van de voetbalwereld. De brood-en-spelengedachte stuit hier op haar grenzen. De voetbalwereld zou best wat meer op haar eigen geld mogen draaien. Er is er blijkbaar genoeg.

Ook op een tweede manier zou het goed zijn topvoetbal als een normale economische activiteit te beschouwen: het is niet normaal dat een arbeidsmarkt, zelfs één voor toptalent, werkt zoals de huidige wereld van de voetbalmakelaars. Meer transparantie is nodig. En gezien de dominantie van enkele makelaars die lijken te kunnen beslissen welke ploeg welke spelers kan kopen, zou zelfs een onderzoek van de Belgische kartelwaakhond op zijn plaats zijn.

Als het grote geld van de entertainmentbusiness er rondklotst, mogen we voetbal behandelen zoals de rest van de zakenwereld. De spelregels behelzen fiscale fair play, een verbod op kartels en geen doping van de overheid. En dat dan de beste mag winnen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content