Jean Vanempten

Brits premier Theresa May is weg. Maar hoe de brexitpuinhoop kan verdwijnen, blijft volstrekt onduidelijk. Gezocht: een goede puinruimer.

De Britse premier Theresa May heeft eindelijk haar conclusies getrokken. Na drie smadelijke nederlagen in het Lagerhuis over haar brexit-deal, na de splitsing van haar partij, na de vertrouwensbreuk met vrijwel alle ministers én de dreiging van een nieuwe motie van wantrouwen, is het besef gekomen dat het zo niet verder kon.

Drie jaar heeft May op de brexit gezwoegd. Het resultaat is nul. Voor haar deal bestaat geen meerderheid en een alternatief is er evenmin. Het is gewoon een puinhoop.

Na drie jaar weten we dat het Lagerhuis geen harde brexit wil, dat is alles.

May kreeg het premierschap in de schoot geworden nadat David Cameron gegokt en verloren had met het uitschrijven van een referendum over de brexit. Maar May kreeg nooit grip op de situatie.

En haar politieke inschattingsvermogen was beperkt. Getuige de desastreuze verkiezingsresultaten nadat ze vervroegde verkiezingen uitgeschreven had. Het ontnam haar de broodnodige meerderheid om de brexit door te duwen.

Haar doorzettingsvermogen is inmiddels legendarisch geworden, maar het leidde nergens heen. Behalve naar de exit van Downing Street 10.

Wat ze achterlaat, is een gigantische puinhoop. Er is nergens ook maar een begin van een oplossing in zicht in het brexit-dossier. Bovendien zal de opvolgingsstrijd nog eens weken in beslag nemen. De klok naar de deadline van 31 oktober tikt inmiddels onverbiddelijk voort. 

Het is uitkijken naar de uitslag van de Europese verkiezingen. Als de peilingen juist zijn, zal de Brexit Partij van Nigel Farage het ruim winnen. Dat maakt het allemaal niet eenvoudiger. Zeker niet omdat binnen de Conservatieve partij de verscheurdheid enorm groot is.

Onvermijdelijk duikt het doembeeld van een harde brexit zonder akkoord op. Het enige voordeel is dat de saga dan is afgelopen, maar de puinhoop is daarmee niet weg.

Wat moet Europa doen? Hopelijk krijgt de EU geen last van het zogenaamde Stockholm-syndroom waarbij de gegijzelde begrip opbrengt voor de gijzelaar. Want stilaan is dat wel het geval. Het was niet Europa dat de Britten weg wilde en evenmin Europa dat de brexit geblokkeerd heeft. Het was de diepe politieke verscheurdheid in het Verenigd Koninkrijk die tot de huidige impasse heeft geleid. 

Na drie jaar weten we dat het Lagerhuis geen harde brexit wil, dat is alles. Er ligt geen alternatief klaar en het is evenmin duidelijk of de volgende premier de boel wel zal vlot trekken.

In het brexit-dossier zijn er geen winnaars, op de populist Nigel Farage na. Dat stemt tot nadenken. Onvermijdelijk duikt het doembeeld van een harde brexit zonder akkoord op. Het enige voordeel is dat de saga dan is afgelopen, maar de puinhoop is daarmee niet weg.

Lees verder

Tijd Connect