Nicolás Maduro wil niet wijken als president van Venezuela en zolang het leger hem steunt, is een doorbraak niet evident.

Oppervlakkig lijkt Venezuela sterk op de terugkeer van de Koude Oorlog. In de VN-Veiligheidsraad ruziën de VS met Rusland en China over het lot van een land. De klassieke breuklijnen van voor 1989 lijken daarmee helemaal terug.

Maar toch gaat het om meer dan dat. Vorig jaar vonden omstreden presidentsverkiezingen plaats in het land. Omdat de belangrijkste oppositiekandidaten van deelname uitgesloten werden, stond de zege van Maduro bij voorbaat vast.

De ex-buschauffeur beroept zich op de erfenis van Hugo Chávez, maar zijn bewind heeft de corruptie in het land nog groter gemaakt en de vitale olieproductie van Venezuela is helemaal in verval. De armoede is schrijnend in een land waar niets meer werkt.

Juan Guaidó, de parlementsvoorzitter die zichzelf op 23 januari tot president uitriep, wordt gedragen door een belangrijk deel van de bevolking. Dat is nieuw. Tot voor kort was de oppositie hopeloos verdeeld en als er al leidersfiguren waren, dan werden die vermoord, opgesloten of vertrokken ze in vrijwillige ballingschap.

Een interventie is het recept dat regelrecht naar een burgeroorlog leidt. Dat zou de Venezolaanse puinhoop alleen maar vergroten.

Guaidó mikt op een vreedzame overgang. Hij wil zelfs een zekere vorm van amnestie verlenen aan de chavistas. Maar de vraag is hoe hij die overgang kan bewerkstelligen. Hij geniet de steun van de VS en Europa, en afgaande op de manifestaties ook op grote delen van de bevolking.

Tegenover hem staat niet alleen een Maduro die politiek compleet geïsoleerd is en als president volledig mislukt is, er staat achter Maduro ook een machtig leger dat de touwtjes in handen heeft. Als het leger van kamp verandert, kan het snel gaan, maar zover lijkt het nog niet te zijn. 

Venezuela is een triest voorbeeld van wat er in Latijns-Amerika tegenwoordig allemaal misloopt. Het land voedt, samen met vele andere landen, de eindeloze vluchtelingenstroom richting VS

De Amerikaanse president Donald Trump kiest onvoorwaardelijk voor Guaidó. Dat lijkt logisch want een stabiel Venezuela is een brandhaard minder in de achtertuin van de VS.

De keuze is niet altijd evident. Venezuela heeft een reusachtige olievoorraad in de grond zitten, groter dan die van Saoedi-Arabië. Alleen is de productie compleet gehalveerd in de acht jaar dat Maduro aan de macht was.

Al lijkt het er nu op dat Maduro liever een puinhoop leidt, dan te wijken. Hij draagt een zware verantwoordelijkheid daarvoor.

Om Maduro tot aftreden te dwingen zette Trump eind vorige maand, na lang aarzelen, het oliewapen in tegen Venezuela. De Amerikanen zijn ironisch genoeg een van de grootste afnemers van de Venezolaanse olie. Het is niet voor niets dat de bedrijven in de VS tot 28 april Venezolaanse olie mogen invoeren.

In de VS wordt gevreesd voor een tekort aan 'zware olie'. Dat is een soort dat Venezuela aanlevert en de VS met schalieolie niet kunnen vervangen. Als de Amerikanen de Venezolaanse oliesector te zwaar in het vizier nemen, kan dat dan ook een zware economische impact in eigen land hebben.

Trump sluit een een militaire interventie in Venezuela niet uit. Voorlopig lijkt het erop dat Colombia als uitvalsbasis zal dienen. Voedselhulp zal daar geleverd worden, en volgens notities van de Amerikaanse buitenlandminister Mike Pompeo kunnen er ook Amerikaanse troepen geplaatst worden.

Een interventie is het recept dat regelrecht naar een burgeroorlog leidt. Dat zou de Venezolaanse puinhoop alleen maar vergroten. Daarom is een vreedzame en onderhandelde oplossing de beste manier om nog meer ellende te voorkomen. Zelfs als de bende van Maduro nu de baan zou ruimen, zal het nog decennia vragen om het land een behoorlijk bestuur en een draaiende economie te bezorgen. 

Het alternatief is nog erger. Het zou de puinhoop die er nu al is, alleen nog maar groter maken. En de uitkomst van een bevochten oplossing is evenmin duidelijk. Al lijkt het er nu op dat Maduro liever een puinhoop leidt, dan te wijken. Hij draagt een zware verantwoordelijkheid daarvoor.

Lees verder

Gesponsorde inhoud