Senior writer

Bij de departementale verkiezingen in Frankrijk heeft de centrumrechtse alliantie van UMP-UDI zowat twee derde van de departementen binnengehaald. Een historisch succes, zoals voormalig president en huidig voorzitter van de UMP Nicolas Sarkozy, onmiddellijk benadrukte. Frankrijk slaat rechtsaf.

De nederlaag van de regerende socialistische partij (PS) is overduidelijk. De Franse kiezer straft, sinds de presidents- en parlementsverkiezingen van 2012, keer op keer de regeringspartij en president François Hollande af. Dat was al zo bij de Europese verkiezingen, dat was zo bij de gemeenteraads- en de senaatsverkiezingen en dat zal ongetwijfeld ook bij de regionale verkiezingen later dit jaar zo zijn.

Hollande is een ontstellend zwakke president. Hij kon niet een verkiezingsbelofte uitvoeren, tenzij betwistbare belastingverhogingen, en schipperde voortdurend tussen hervormingen en sociaal beleid.

Dat hij uiteindelijk koos voor een sociaal-democratische weg, met Manuel Valls als premier, kwam als ingreep te laat. Het gaat economisch slecht met Frankrijk en vooral de werkloosheid blijft hoog. Bovendien zit het land constant half op het Europese strafbankje dat meer liberale hervormingen van de economie eist. De linkse kiezers zijn ontgoocheld en keren zich massaal af van de PS en het beleid. Radicaal-links is versplinterd en nauwelijks een politieke kracht te noemen.

Wat de Griekse premier Alexis Tsipras nu meemaakt, ondergaat Hollande al sinds 2012. Het is moeilijk, zoniet onmogelijk, om een links beleid te ontwikkelen in de eurozone én aan de strenge Europese begrotingseisen te voldoen. Die zijn nu eenmaal op besparingen en hervormingen gestoeld. Punt.

Overigens, het afstraffen van linkse partijen speelt ook in andere landen die niet meteen zo gekwalificeerd worden. De sociaal-democratische PvdA verloor in Nederland onlangs fors bij de provinciale verkiezingen. Al is PvdA-minister Jeroen Dijselbloem dan de voorzitter van de Eurogroep, sociaal-democratisch kan je die groep niet noemen. Zelfs niet in Nederland. En dat wist ook de Nederlandse kiezer, die daaruit zijn conclusies trok.

In 2017 gaan de Fransen naar de stembus voor presidents- en parlementsverkiezingen. Ongetwijfeld mikt Nicolas Sarkozy op een revanche voor zijn nederlaag in 2012 tegen Hollande. Tenminste als de UMP-leider onder de gerechtelijke schandalen kan uitkruipen die nu nog boven zijn hoofd hangen. En dat is allesbehalve zeker. Franse onderzoeksrechters kunnen nogal vasthoudend zijn.

De politieke weg van Sarkozy ligt zeker ook niet helemaal open. Hoewel het extreemrechtse Front National (FN) geen departement binnenhaalt, is de partij van Marine Le Pen uitgegroeid tot een politieke macht in de breedte.

Het FN scoorde al langer vooral goed bij Europese en presidentsverkiezingen, maar nu groeit de politieke basis aan. Tientallen FN-kandidaten zullen een zitje hebben in de toekomstige departementale raden. Ook voor Marine Le Pen is de race van 2017 ingezet. En de kans is groot dat zij zeker in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen van 2017 zal zitten, net zoals haar vader Jean-Marie in 2002.

De klassieke tweedeling in Frankrijk tussen centrumlinks en centrumrechts is doorbroken. Er zullen politieke allianties moeten gesmeed worden om in de toekomst het land te besturen.

Bovendien is het niet helemaal duidelijk wat Frankrijk nu denkt. De helft van de Fransen ging niet stemmen zondag. De lage opkomst geeft aan dat het geloof in de politiek erg gedaald is. Dat, in combinatie met de relatief sterke score van Le Pen, kan in 2017 nog voor merkwaardige verrassingen zorgen.

Frankrijk kleurde zondagavond blauw, maar de open vraag is hoe groot de zwarte rand is.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud