Rechtstreekse verkiezing burgemeester in twee beurten

(tijd) - De rechtstreekse verkiezing van de burgemeester in Vlaanderen zal op aparte lijsten en in twee rondes gebeuren. Het ambt van burgemeester, schepen en OCMW-raadsvoorzitter kan niet meer gecumuleerd worden met een parlementair mandaat. Minister-president Patrick Dewael (VLD) zei dat zondag in het VTM-journaal.

De beslissing de burgemeester rechtstreeks te laten verkiezen, is bijna twee jaar oud. Federaal premier Guy Verhofstadt (VLD) kondigde op 19 mei 2000 aan dat de paars-groene regeringspartijen daarover een princiepsakkoord hadden, als onderdeel van een ruimere hervorming van het kiesstelsel.

Ingevolge het Lambermontakkoord (16 oktober 2000) werd de bevoegdheid voor de gemeentelijke organisatie per 1 januari 2002 overgedragen aan de gewesten. Onmiddellijk na de goedkeuring van de Lambermontwetsontwerpen bevestigden de partijen van de Vlaamse regeringscoalitie (VLD, sp.a, Agalev en - toen nog - VU&ID) in het aanvullende regeerakkoord van 9 juli 2001 het beginsel van de rechtstreekse verkiezing van de burgemeester. Het werd gekoppeld aan een cumulatieverbod en de vervanging, voor de verdeling van de gemeenteraadszetels, van het stelsel-Imperiali door het stelsel-D'Hondt, dat gunstiger is voor de kleinere partijen.

Op basis van een nota van minister van binnenlandse aangelegenheden Van Grembergen, overlegden de regeringspartijen sinds november over de modaliteiten van de burgemeestersverkiezing. In de weken voor Pasen raakten zij het eens over de krachtlijnen, maar conform de afspraak van 19 mei 2000 blijft het Vlaamse akkoord gekoppeld aan een federaal akkoord over de hervorming van het kiesstelsel voor Kamer en Senaat. Omdat dit binnen handbereik ligt, vond Dewael de tijd rijp om de krachtlijnen bekend te maken.

De gemeenteraad en de burgemeester worden dezelfde dag verkozen, op aparte lijsten die aan elkaar gekoppeld zijn. Populaire gemeentenaren die geen lijst of partij achter zich hebben, kunnen dus geen gooi doen naar de burgemeesterssjerp. Elke kandidaat moet zich aandienen met een 'running mate' die de burgemeester opvolgt (bijvoorbeeld bij overlijden) of vervangt (bijvoorbeeld wanneer die een parlementair mandaat opneemt).

Als geen enkele kandidaat de volstrekte meerderheid haalt (de helft plus 1 van de stemmen), treden de twee kandidaten met de meeste stemmen in een tweede ronde aan.

Door de verkiezing op aparte lijsten, is het mogelijk dat een burgemeester geen politieke meerderheid heeft in de raad en de gemeente op 'cohabitatie' aangewezen is.

Conform het aanvullende regeerakkoord, wordt het ambt van burgemeester, schepen en OCMW-raadsvoorzitter onverenigbaar met een parlementair mandaat (Europees, federaal, Vlaams of Brussels parlement). Een burgemeester, schepen of OCMW-raadsvoorzitter die verkozen wordt in het parlement, moet zich in de gemeente of in het parlement laten vervangen.

N-VA wees gisteren in een mededeling de rechtstreekse verkiezing van de burgemeester af, omdat ze de verdere individualisering van de politiek in de hand werkt. Volgens partijvoorzitter Geert Bourgeois zal het systeem leiden tot een machtsverschuiving van de wetgevende naar de uitvoerende macht. N-VA bepleit daarentegen een versterking van de functie van gemeenteraadslid.

MD

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud