Jean Vanempten

Op zich is de digitale munt libra een verleidelijk idee dat in een ideale wereld misschien uitstekend kan werken. Het probleem is dat de wereld verre van ideaal is.

De ministers van Financiën en de centrale bankiers van de groep van de zeven belangrijkste industrielanden (G7) eisen een duidelijk reglementair kader voordat de libra gelanceerd mag worden. De G7 vindt niet dat een bedrijf zomaar een monetair systeem kan opzetten zonder aan de controle en verplichtingen te voldoen waaraan landen zich moeten houden.

De G7 is de laatste in een koor van critici. Eerder was het Amerikaanse Congres al zeer kritisch en eiste het Internationaal Monetair Fonds (IMF) een duidelijke regelgeving. Verschillende centrale bankiers en ministers van Financiën stelden de digitale munt daarvoor al in vraag.

Is het een verkrampte reactie op een disruptieve kracht? Niet helemaal, de bezorgdheid is terecht. Het eerste punt is Facebook zelf. Het bedrijf heeft een zeer slechte reputatie als het aankomt op privacy en een zorgvuldige omgang met de gegevens die het verzamelt via zijn verschillende platformen. Facebook kwam herhaaldelijk zijn beloftes niet na of slaagde er niet in ze correct uit te voeren. Is het verstandig uitgerekend dat bedrijf de geldstromen van anderen te laten controleren?

Systeemrisico

Is het verstandig uitgerekend Facebook de geldstromen van anderen te laten controleren?

De introductie van een cryptomunt via een grootscheeps netwerk als Facebook kan ook een systeemrisico veroorzaken. Wie waakt over het goede verloop van de transacties? Leidt het systeem niet tot een vorm van schaduwbankieren waarbij kwetsbare economieën ontregeld kunnen worden?

Het IMF spreekt zelfs van ‘een mogelijke dollarisering via de achterdeur’. In de wereld van de reële munten gelden strenge regels om te voorkomen dat het systeem misbruikt wordt voor het witwassen van geld of de financiering van terreurorganisaties.

Daarnaast duiken vragen op over de betrouwbaarheid en de weerbaarheid van een digitaal systeem dat voor miljarden mensen tegelijkertijd wordt uitgerold. Een munt als de libra kan inderdaad het betalingsverkeer eenvoudiger en goedkoper maken. Maar waar zit de concurrentie en wie bepaalt de prijszetting van het systeem? Om nog maar te zwijgen over de netelige vraag of het bedrijf achter de libra aan alle fiscale eisen zal voldoen.

Eindverantwoordelijkheid

Wie draagt de verantwoordelijkheid als het met de libra misloopt?

En wie draagt de eindverantwoordelijkheid als het misloopt? Uiteindelijk zijn het landen die garant staan voor hun munten en hun betalingsverkeer, maar wie geeft die garantie voor de libra? Kunnen de bedrijven die verantwoordelijkheid aan?

Veel vragen dus. En voorlopig bijzonder weinig antwoorden. Tijdens hoorzittingen in het Amerikaanse Congres bleef Facebook bijzonder vaag over zijn intenties. De lancering van de libra staat gepland voor 2020. Dat lijkt bijzonder optimistisch, rekening houdend met het verzet dat intussen tegen de munt is gerezen.

Op zich is de libra een verleidelijk idee dat in een ideale wereld misschien uitstekend kan werken. Het probleem is dat de wereld verre van ideaal is, en de initiatiefnemers zijn dat evenmin. De financieel toezichthouders moeten een sluitende regelgeving uitwerken waardoor de digitale munt aan dezelfde eisen voldoet als de reële munten. Tot dan staat de G7 terecht op de rem.

Lees verder

Tijd Connect