Een studie over rekeningrijden die over de verkiezingen is getild, toont pijnlijk aan waar de verkiezingen eigenlijk over zouden moeten gaan.

Vinden we het een goed idee dat op een mooie zomerdag een rit van Brussel naar de kust en terug boven op de brandstofkosten en de uitgaven voor een auto ook nog eens 4 euro aan kilometerheffing kost? Of vinden we 11 euro een aanvaardbaar bedrag? De eerste optie is misschien betaalbaar, maar de tweede is misschien de enige die de zomerfiles korter maakt.

De twee scenario’s circuleren in een plan dat dezer dagen in de Vlaamse administratie wordt besproken. In het ene scenario wordt gedacht aan een heffing van 2 eurocent per kilometer. In het andere aan 5 cent, met een beginbedrag van 25 cent.

Het is explosief om te duidelijk te zeggen wat iets zal kosten.

De Vlaamse regering haast zich om te melden dat nog geen beslissing is genomen, al geeft het Vlaams Belang met een stickeractie op de A12 wel die indruk. Het plan is over de verkiezingen van 26 mei getild en wordt in juni verwacht, waar het perfect op het bord van de onderhandelaars over een nieuwe Vlaamse regering zal belanden.

Politiek dynamiet

De cijfers maken meteen duidelijk welk politiek dynamiet onder een ecologischer beleid schuilt. Verkeersexperts vinden dat een werkbare kilometerheffing eigenlijk tot 10 cent mag gaan. In Frankrijk gaat het gemiddeld om 13 cent. In die logica stijgen de fiscale kosten van een rit naar de kust vanuit Brussel naar 26 euro, accijnzen op brandstof nog niet eens meegerekend.

Als dit soort plannen één grote verdienste hebben, dan is het dat ze een welgekomen tegengewicht bieden tegen het te ijle en te vrijblijvende discours in de verkiezingscampagne tot nog toe. Daar wordt nog te makkelijk gegoocheld met grote ideeën en grote richtingen, zonder dat duidelijk is wie de factuur zal betalen. Belastingen kunnen worden verlaagd of worden betaald door een groep rijken die niet wordt gedefinieerd of door bedrijven die geen internationale activiteiten kunnen verschuiven.

Betoging

De simpele rekenkunde over de kilometerheffing toont waarom. Het is explosief om te duidelijk te zeggen wat iets zal kosten. Voer vandaag een stevige kilometerheffing in en in Brussel dreigt een betoging door de straten te lopen die qua aantal actievoerders de klimaatmars overtreft en de verkiezingscampagne keldert. Dat lijkt op dit moment de logica op de partijhoofdkwartieren.

Het probleem is dat uiteindelijk niemand de kiezer een mandaat zal vragen om na de verkiezingen het vuile werk te doen.

Aangezien de politieke partijen het zelf niet doen, blijft het belangrijk op die nagel te kloppen. De federale begroting stevent dit jaar af op een gat van 8 miljard euro. Door automatisch oplopende vergrijzingskosten groeit dat gat vanzelf naar 11 miljard, tenzij wordt ingegrepen. En dan zijn er nog de inspanningen om de klimaatverandering tegen te gaan, waarvan de meeste partijen doen alsof die op korte termijn niemand iets zullen kosten. Of toch niemand die kan stemmen.

Het levensgrote probleem van die strategie is dat uiteindelijk niemand de kiezer een mandaat zal vragen om het vuile werk te doen dat na de verkiezingen op de volgende regeringen ligt te wachten. In die zin dreigt het grote stilzwijgen - of de voluntaristische rekenkunde - het ergste kiezersbedrog te worden.

Lees verder

Gesponsorde inhoud