De voorzitter van het Vlaams Parlement heeft willens nillens een collectief probleem op de agenda gezet: we zijn te tolerant voor alcohol in het verkeer.

Dat niemand Van Dijcks ontslag vraagt, wijst op een breder ongemak.

Kris Van Dijck (N-VA) begint zijn voorzitterschap van het Vlaams Parlement met een stevig incident. Vorige week dinsdag reed hij met 1,6 promille alcohol in zijn bloed tegen een aanhangwagen. Dat is niet één glas te veel, dat zijn ettelijke glazen te veel.

Het incident staat garant voor een ongemakkelijke start in zijn nieuwe job. En wellicht voor een ongemakkelijke 11 juliviering in het Brusselse stadhuis. Daar speecht naar aloude traditie de voorzitter van het Vlaams Parlement, waarna een receptie volgt. Van Dijck probeerde al door de zure appel heen te bijten door zich te excuseren, zich te schamen en een maand loon af te staan aan een fonds voor verkeersslachtoffers. Minder elegant was de uitspraak dat hij geen ‘crimineel feit’ heeft gepleegd. Juridisch klopt dat, omdat het woord ‘crimineel’ slaat op misdaden, de zwaarste categorie van misdrijven. Maar qua emotionele communicatie was het ongemakkelijk.

In de Wetstraat was gisteren de aarzeling voelbaar: zou iemand het ontslag van de Vlaams Parlementsvoorzitter vragen? Uiteindelijk gebeurde dat niet. En dat is verdedigbaar. Van Dijck wordt voor het misdrijf als burger gestraft via boetes, schadevergoedingen en stijgende verzekeringspremies. Als prominent politicus komt daar de publieke vernedering en het verlies aan politieke gravitas bovenop.

Collectief probleem

Dat niemand Van Dijcks ontslag vraagt, wijst ook op een breder ongemak. Bij een gemiddelde controle in Vlaanderen heeft 2,7 procent van de chauffeurs te veel op, leren statistieken van het verkeersinstituut Vias. Dat cijfer is hoger dan elders. Bovendien daalt het al tien jaar niet en blijkt de sociale aanvaarding voor drinken en rijden hier erg hoog tegenover andere Europese landen.

Achter het incident-Van Dijck schuilt met andere woorden een diepgeworteld collectief probleem. Net zoals het ooit lastig was flitspalen te installeren en cafés rookvrij te maken is het nodig een verdere mentaliteitswijziging rond alcohol in het verkeer door te voeren. En al lijkt dat een ‘uphill battle’, zodra het is gelukt, zal het voor velen ondenkbaar aanvoelen dat het ooit anders was.

Het is altijd gevaarlijk een publieke discussie te voeren door de lens van één voorval. Iedereen weet dat we denken in grote lijnen, maar leven in details. Daarom zou de aandacht nu moeten verschuiven naar de grote lijnen. Die leren dat in Vlaanderen chauffeurs nog te vaak te veel drinken, en dat de verantwoordelijkheid zeer breed verspreid ligt. En dat de grenzen van de vrijheid - iets drinken - nog te vaak niet stoppen waar de vrijheid van anderen - hun veiligheid op de openbare weg - in gevaar komt.

Een parlementsvoorzitter heeft de taak een debat op de agenda te plaatsen dat maatschappelijk relevant is, en kan leiden tot collectieve beslissingen die de wereld beter maken. De ironie wil dat twee maanden voor het parlement weer bijeenkomt, de parlementsvoorzitter dat heeft gedaan met het pertinente debat over alcohol in het verkeer, en de te makkelijke sociale aanvaarding daarvan.

Lees verder

Tijd Connect