Schrik van de kiezer

Bart Haeck

‘Wie zal dat allemaal betalen?’ Die vraag dringt zich op nu de verkiezingscampagne officieel begint.

Vandaag komt de Kamer voor het laatst in deze legislatuur bijeen in plenaire vergadering. Gisteren gebeurde hetzelfde in het Vlaams Parlement, en vorige week in het Europees Parlement. Daarmee kan de verkiezingscampagne voor 26 mei vanaf nu officieel, voltijds en nog luider draaien.

Tegen de achtergrond van het campagnegedruis maakte premier Charles Michel (MR) gisteren bekend dat zijn regering bij de Europese Commissie een meerjarenbegroting heeft ingediend. Daaruit blijkt dat de Belgische begroting pas in 2021 in evenwicht zal zijn. Dat is, zoals de Belgische traditie het wil, een jaar later dan vorig jaar gepland.

Het zou onfair zijn de afscheidnemende regering alleen op haar begrotingsparcours af te rekenen. Daarvoor heeft ze elders te veel goed werk verricht. De pensioenfactuur is een stuk beter onder controle geraakt, het gat in de begroting is voor een stevig deel dichtgereden, wie werkt betaalt minder belastingen en de vennootschapsbelasting is hervormd.

Maar nu het parlement tijdelijk de deuren sluit, wordt het begrotingsparcours om een andere reden belangrijk. Het bepaalt de bewegingsruimte van de volgende regering, die na 26 mei aantreedt. Net zoals de krappe begroting de huidige regering al hinderde, zal ze dat ook met de volgende doen.

Gepensioneerden

De ongemakkelijke waarheid is dat de volgende regering opnieuw lastige beslissingen moet nemen.

De ongemakkelijke waarheid is dat de volgende regering opnieuw lastige beslissingen moet nemen. Er komen de komende volgende jaren nog altijd zoveel gepensioneerden bij dat de overheid om de twee jaar een som geld voor een budgetverhoging moet zoeken die groter is dan het volledige budget voor justitie. En dan zijn we aan het gat in de begroting - dat zonder bijsturing oploopt tot 11 miljard euro - nog niet eens begonnen.

Wat opvalt aan de campagne die de voorbije maanden op gang kwam, is hoe wijd de boog is waarin politieke partijen rond die realiteit lopen. Het regent voorstellen voor lagere belastingen, hogere pensioenen, een lagere pensioenleeftijd, en hogere investeringen in groene infrastructuur en energie.

Af en toe komen er ook voorstellen over waar de staat al dat geld zal halen. Groen denkt 2 miljard euro te halen bij wie meer dan 1 miljoen bezit, de afbetaalde gezinswoning inbegrepen. De sp.a wil meerwaarden op aandelen belasten en huurinkomsten zwaarder belasten. En de N-VA en Open VLD willen de werkloosheidsuitkeringen in de tijd beperken.

Maar niemand maakt duidelijk hoe hij het gat in de begroting tegen 2021 hoopt dicht te rijden. Wat deze campagne tot nu het best samenvat, was de hevigheid waarmee tekeer werd gegaan tegen het rekeningrijden in Vlaanderen, de snelheid waarmee de N-VA haar bocht nam, en het stilzwijgen bij andere regeringspartijen. Ook de makkelijke rekenkunde waarmee Groen 2 miljard euro opbrengsten bijeentelt voor een belasting waarvan ze zegt het tarief niet te kennen, past in dat rijtje.

Dit lijkt een campagne te worden waarin de politiek schrik heeft de kiezers de waarheid te vertellen. Ze zullen soms ook voor iets moeten betalen.

Lees verder

Tijd Connect