Senior writer

Het lot van de bootvluchtelingen in de Middellandse Zee tart iedere verbeelding. De Mare Nostrum is het oorlogskerkhof van onze tijd. En we doen er niks aan. Het schaamrood staat op de wangen, maar de solidariteit blijft uit.

Het Westen betaalt de prijs voor meer dan 20 jaar onbeschaamd interventionisme in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Het bombarderen van landen, en soms invasies, hebben samenlevingen ontwricht en meer chaos veroorzaakt dan er voorheen was.

Ja, er zijn dictators omvergeworpen. Maar nee, er kwam geen vrijheid in de plaats. Libië is het laatste schrijnende voorbeeld van het westerse voluntarisme dat wel de eigen belangen beschermt, maar meestal nadien de plaatselijke bevolking aan het eigen lot overlaat.

De verdrijving van Muammar Kadhaffi uit Libië was het initiatief van voormalige Franse president Nicolas Sarkozy en de Britse premier David Cameron, in de rug gesteund (en op de grond met elitetroepen) door de VS. De dictator verdween, het land implodeerde en dat was het. Iedereen ging over tot de orde van de dag.

Libië werd niet alleen een 'failed state’ op een bootafstand van Europa, het trok als geen ander land vluchtelingen aan op zoek naar een beter leven. En alles is beter als je de mensonterende omstandigheden in Afrika bekijkt.

Hetzelfde scenario overigens in Syrië. Een dictator moest weg, maar inmiddels bombarderen we zelfs de meer radicale tegenstanders van diezelfde dictator. En de Syrische vluchtelingen, met in hun zog ook Irakezen en Afghanen, evenzeer slachtoffer van westerse interventies, overstromen Griekenland en Bulgarije.

Europa profileert zich graag als een verdraagzame, democratische kracht. Vanuit die overtuiging wordt er vaak ingegrepen in naburige regio’s, al dan niet met Amerikaanse steun. Maar de overtuiging van het eigen gelijk stopt na de bombardementen en het omverwerpen van regimes. De wederopbouw is iets dat we verleerd hebben. Nochtans is de Europese wederopbouw een voorbeeld van hoe het kon. Dat ging over echte én opgelegde solidariteit. Het heeft gewerkt. Tot voor kort tenminste.

Maar deze wederopbouw-scenario’s ontbreken nu volledig. Dus krijgen we schrijnende beelden van mensen die sterven in de hoop op een betere toekomst.

En Europa doet al jaren niks. Verdeeld als nooit tevoren. De landen die het nu al moeilijk hebben, Italië, Griekenland en Bulgarije, krijgen de grootste toevloed. Eerlijk is eerlijk, Duitsland en Zweden vangen de meeste vluchtelingen op. Maar daar houdt het op. Geen samenwerking, geen solidariteit tussen de lidstaten en dus geen beleid.

Deze halfbakken toestand maakt het alleen maar erger. De vluchtelingenstroom zal blijven aanzwellen, want er is geen enkel teken van beterschap in de onrustige regio’s.

Dat nu hoogdravende verklaringen worden afgelegd, smaakt een beetje bitter. Een teken van beschaving is, onder meer, de verantwoordelijkheid van je eigen daden aanvaarden. Dat betekent wikken en wegen vooraleer je iets doet. Dat is de afgelopen jaren met een ontzettend gemak opzijgeschoven.

Nu knaagt het geweten omdat de verschrikkelijke beelden uit de Middellandse Zee ons plots herinneren aan wat we hebben aangericht. En we hebben geen afdoend antwoord. Zoiets heet schuldig verzuim.

 

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud