Vandaag komt Michel I uit de startblokken. Het enthousiasme voor ‘verandering’ van de nieuwelingen is groot. Het financiële en economische gesternte staat evenwel ongunstig.

De verslechterende conjunctuur zet het Belgische financiële stelsel onder druk. Er zijn grote risico’s voor banken en verzekeraars. Die kurkdroge mededeling van de Nationale Bank kwam gisteren - en de timing was toevallig - het feestje van Michel I vroegtijdig verstoren. In straffe taal waarschuwt de Nationale Bank ervoor dat banken en verzekeraars het door de lage rente alsmaar moeilijker hebben om winsten te halen uit herbeleggingen. Andere zaken zoals de maximaal gewaarborgde rentevoet voor levensverzekeringen die nog altijd 3,75 procent bedraagt, dreigen de banken en verzekeraars opnieuw in een negatieve spiraal te duwen. En dat is niet alles. Ook de vastgoedprijzen kunnen rare sprongen maken, en dat kan in het slechtste geval de economie ontwrichten.

Het is, voor wie het communiqué goed leest, een domper op de feestvreugde van de nieuwe regering. De regering-Michel I, die verandering wil belichamen met een economisch ‘herstelbeleid’ start vandaag met 18 kersverse ministers of staatssecretarissen, maar met bitter weinig federale bestuurservaring. Er zal ongetwijfeld leergeld worden betaald, maar de ruimte daarvoor is eigenlijk onbestaande.

Want de toenemende risico’s op een nieuwe financiële crisis, ook bij onze banken en verzekeraars, zijn niet het enige onheil. We worden ook besmet door de Duitse economische motor die is stilgevallen, zoals deze week uit slechte macro-economische cijfers bleek. Duitsland is de eerste afzetmarkt voor onze export. Als de economie daar stokt, is de averij groot. Paradoxaal genoeg werd de economie onder de regering-Di Rupo, een ferm tegenstander van de Duitse recepten, overeind gehouden door een sterke Duitse locomotief. En dreigt de nieuwe ploeg, die veel meer geïnspireerd is door het Duitse model, er voor het eerst de negatieve effecten van te ondervinden.

Ook door het vooruitzicht op een hete sociale herfst kan deze ploeg zich geen leerperiode veroorloven. Wittebroodsweken lijken haar niet gegund door de vakbonden en door de van in het begin bijzonder furieuze oppositie. De partijen van Michel I moeten de boer op om uit te leggen waarom ze doen wat ze beslist hebben en empathie, veel empathie tonen. Ze moeten de banden aanhalen met degenen waar ze zich tegen hebben afgezet: de ambtenarij, de vakbonden en de sociale organisaties. En ze moeten de bevolking perspectief geven en tonen waarom al die besparingsmaatregelen nodig zijn. Dat wordt geen sinecure.

Elke nieuwe regering verdient wittebroodsweken en moet starten met krediet. Deze regering zet in op hervormingen als langer werken en structureel besparen, waarvan de vruchten pas op lange termijn zichtbaar zullen zijn. Die strategie dreigt nu doorkruist te worden door een acuut financieel stormweer. De heropleving van de economie is zeker nog niet voor meteen en dat wordt knarsetanden voor de regering-Michel. Maar het zou bijzonder jammer zijn mocht dat acute financiële stormweer het langetermijnperspectief van de voorgestelde hervormingen tenietdoen. Dat die broodnodig zijn en blijven, daarover bestaat geen twijfel.

Lees verder

Gesponsorde inhoud