Sp.a maakt graag het verschil met PS

(tijd) - Voor het eerst in de paarse legislatuur maken de socialisten openlijk ruzie. De dienstencheque is de splijtzwam. Langs weerszijden van de taalgrens geven de socialisten een andere invulling aan het socialisme, blijkt nog eens. Het mag de socialistische as dan al onder druk zetten, het komt de sp.a niet slecht uit dat het verschil gemaakt wordt met de PS. Kwestie van perceptie.

Het dispuut over de dienstencheques is meer dan een botsing tussen twee 'koppige' socialistische ministers, met name Frank Vandenbroucke (sp.a) en Laurette Onkelinx (PS). Het gaat over een andere invulling van het socialisme. Het gaat over een ander electoraat. Het gaat over een andere perceptie. In pre-electorale tijden gaat het bovendien ook over gezichtsverlies, wat een oplossing nog moeilijker maakt. De zaken op de spits drijven, kan de regering in de problemen brengen, wat de sp.a noch de PS goed zou uitkomen.

Het Vlaamse socialisme is onder impuls van Steve Stevaert ontdaan van alle ideologie, of toch van het grote discours. Wat goed is voor de mensen, is socialistisch en andersom. En daar worden niet veel '-ismen' meer aan vuil gemaakt. De sp.a is pragmatisch, modern en liberaler geworden. De PS blijft meer nog de klassieke socialistische belangen verdedigt, al heeft ook Elio Di Rupo zijn partij gemoderniseerd en openingen gemaakt naar andere groepen, zoals de zelfstandigen.

Voor de PS blijft het socialisme verweven met de staat en met sociale uitkeringen. Het zijn twee heilige huisjes waar de sp.a tot woede van de PS enkele keren tegen heeft gestampt. In de vorige legislatuur ging de PS met Ecolo op de achterste poten staan, toen sp.a-minister Johan Vande Lanotte de uitkering van een leefloon wilde koppelen aan de plicht een job of opleiding te aanvaarden. De PS was ook tegen de Copernicus-hervorming van sp.a-minister Luc Van den Bossche gekant, omdat het spook van de privé opdook.

Achter de rood-rode strijd om de dienstencheque gaat ook een ander electoraat schuil. Is de sp.a in Vlaanderen vooral verwikkeld in een strijd met VLD en CD&V om de tweeverdiener, dan is de PS nog veeleer de partij van de zwakkeren en de uitkeringstrekkers. Voor de sp.a is werk en nog eens werk de omega en de alfa. Voor de PS is werk ook de prioriteit, maar niet gelijk welk werk. Hamburgerjobs of - in het geval van de dienstencheque - interim-jobs zijn niet wat de Franstalige socialisten voor ogen hebben. De instap van de privé-sector nog minder.

Sp.a en PS hebben ook een andere machtsbasis, respectievelijk in Vlaanderen en Wallonië. De sp.a is een partij die in conservatief Vlaanderen altijd de tweede of derde viool heeft gespeeld. Ze moet haar meerwaarde elke dag bewijzen. De PS heeft in het zuiden van het land een haast onaantastbare machtsbasis uitgebouwd. Wallonië wordt wel eens de PS-staat genoemd. De macht van de PS is in Wallonië nog altijd vervlochten met de macht van de socialistische zuil. De socialistische vakbond en het ziekenfonds hebben ook nog een grote invloed op het politieke werk van de PS. Zeker nu de sociale verkiezingen in zicht komen.

De strijd om de dienstencheques en hamburgerjobs mag dan al op het scherp van de snee gevoerd worden, het is 'klein bier' in vergelijking met de herstructurering van de overheidsbedrijven die straks op de politieke agenda komt. Met De Post en de NMBS heeft de minister van Overheidsbedrijven, Johan Vande Lanotte (sp.a), twee noodlijdende staatsbedrijven in portefeuille. Er staan heel wat jobs op het spel. Structurele ingrepen dringen zich op, maar opnieuw dreigt de sp.a dan op een krachtmeting met de PS af te stevenen. In staatsbedrijven kan de PS aan de knoppen draaien en aan cliëntelisme doen. Privatiseringen tasten de macht van de PS aan.

De relatie tussen de sp.a en de PS is subtiel. Achter de schermen vinden sp.a-voorzitter Steve Stevaert en PS-voorzitter Elio Di Rupo mekaar steeds beter. Een sterke socialistische as is de beste garantie om het beleid rood te kleuren en een tegenwicht voor de liberalen te vormen. Voor de camera's nemen de socialisten langs weerszijden van de taalgrens wel graag afstand van elkaar. Stevaert en Di Rupo zijn het eens dat ze het oneens met elkaar mogen zijn. De realiteit in het zuiden en het noorden van het land is dan ook anders. Maar er is meer, de PS blijft in Vlaanderen het zwarte beest van de Belgische politiek. Hoe meer de sp.a verschilt van de PS, hoe beter voor de perceptie. Andersom legt het de PS evenmin windeieren zich ideologisch te profileren en af te zetten tegen de sp.a. Of hoe een strijd onder kameraden electoraal voordeel kan opleveren, op voorwaarde dat het geen vete wordt.

Wim VAN DE VELDEN

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud