Senior writer

De Hongaarse premier Viktor Orbán trekt zijn partijgenoten uit de fractie van de Europese Volkspartij (EVP) terug. Het zegt veel over de spanningen in de Europese democratie.

De Hongaarse premier Viktor Orbán koos woensdag voor de vlucht vooruit. Nadat een ruime meerderheid van de EVP-fractie in het Europees Parlement een intern reglement had aangenomen waardoor fractieleden geschorst of uitgesloten kunnen worden, hield Orbán de eer aan zichzelf. Hij trok zijn Fidesz-verkozenen terug uit de fractie en hekelde de 'antidemocratische' beslissing van de EVP.

Het vertrek is het gevolg van een lange machtsstrijd tussen de EVP en Orbán zelf. De Hongaar ontpopte zich tot een stokebrand en bouwde de democratische waarden en rechten in zijn eigen land aanzienlijk af sinds hij er in 2010 aan de macht kwam. Tegelijk hield hij graag het handje open voor Europees geld.

Bij steeds meer EVP-leden klonk de afgelopen tijd de roep om Orbán uit de fractie en zelfs uit de partijkoepel te zetten. Lang hield het machtige Duitsland de boot af. De vrees leefde dat het vertrek van Fidesz de kracht van het sterkste politieke blok in het Europees Parlement zou ondermijnen. Maar de steeds wilder om zich heen slaande Orbán kon niet gehandhaafd worden.

Het machtsspel zegt veel over de toestand van de democratie in Europa en in het Europees Parlement. De krachtsverhoudingen in het halfrond zijn een afspiegeling van de Europese naoorlogse democratie. De drie traditionele families - de christendemocraten, de sociaaldemocraten en de liberalen - maken nog altijd de dienst uit en zijn de grootste groepen.

De krachtsverhoudingen in het Europees Parlement staan in schril contrast met de politieke evolutie in de Europese landen zelf.

Dat staat in schril contrast met de democratische evolutie in de Europese landen zelf. Daar brokkelen de traditionele centrumpartijen al geruime tijd af. In veel landen besturen ruime coalities of minderheidsregeringen omdat de politieke fragmentatie zo groot is dat eenvoudige, grote coalities niet langer de regel zijn.

De belangrijkste verklaring voor het verschil is dat de Europese partijen constructies zijn met als doel een zo groot mogelijke familie te vormen. Dat betekent immers meer macht, meer politieke invloed en meer financiering. Af en toe wordt daarom, bij wijze van spreken, 'een zatte nonkel' in de familie geduld.

Ook na het vertrek van Fidesz uit de EVP blijft Hongarije vertegenwoordigd in de centrumrechtse fractie. Met een politicus die niet tot Fidesz behoort. Dat is mooi meegenomen. Want bij de fractievorming zijn niet alleen het aantal leden maar ook het aantal vertegenwoordigde landen belangrijk.

Dat de autoritaire leider Orbán niet in het profiel van de EVP past, is duidelijk voor iedereen. Maar de manoeuvres van woensdag leggen ook spanningen bloot in de verschillende Europese partijen en tussen de democratische toestand in de Europese landen en hun vertegenwoordiging in het Europees Parlement. En die zijn met het vertrek van Fidesz niet verdwenen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud