Spitsvondig

©Saskia Vanderstichele

Vlaanderen in het begrotingsvet? Dat is voorbij. Vlaanderen komt zichzelf nu tegen doordat de voormalige regeringen jarenlang te spitsvondig geweest zijn in hun begrotingen.

Vlaanderen en Wallonië krijgen de boekhoudkundige spitstechnologie die ze de afgelopen jaren hebben gebruikt, weer op hun bord. Europa aanvaardt niet dat enkele grote investerings­werken via PPS-constructies (publiek-private samenwerking) uit de lopende begrotingscijfers worden gehouden.

Daardoor komt de Belgische begroting, samengesteld uit de begrotingen van de verschillende niveaus, voor 2014 toch op een tekort dat groter is dan 3 procent van het bruto binnenlands product. België is daarmee naar Europese normen tweemaal een slechte leerling: we zitten nog altijd opgezadeld met een veel hogere schuld dan het Europese gemiddelde en het jaarlijkse tekort is nu opgelopen tot boven de grens van 3 procent.

Voor een goed begrip: het federale niveau is nog altijd verantwoordelijk voor veruit het grootste deel van het tekort. Liefst 11,2 miljard van het tekort van 13,4 miljard euro staat op het conto van de federale overheid en de (federale) sociale zekerheid. Maar de regio’s en de gemeenten die ooit de sterkhouders waren van onze begroting, creëren daar nu nog een - onvoorzien - tekort bij.

Niet dat er plots buitensporig meer uitgegeven wordt. Maar Vlaanderen heeft, net als Wallonië, enkele grote infrastructuurwerken buiten de begroting gehouden en Europa aanvaardt dat niet langer. Minister-president Geert Bourgeois (N-VA) voert nog wel een juridische strijd met Europa om via een andere constructie voort te kunnen investeren zonder de lopende begroting te bezwaren, maar het is zeer de vraag of die een kans maakt.

De gevolgen van de Europese regels kunnen verregaand zijn. Voor het Oosterweel-dossier alleen al bedraagt de geschatte investering 3,2 miljard euro. Als die, gespreid over vier jaar, in de begroting moet worden opgenomen, is dat een bijzonder zware tegenvaller. En betekent dat in principe dat elders jaarlijks 800 miljoen euro bespaard moet worden, willen we de rekening doen kloppen. Of dat we - en dat ligt politiek gevoelig - de begrotingsorthodoxie laten varen en ook in Vlaanderen in het rood gaan. En waren wij niet de regio met de beste begrotingscijfers van pakweg heel Europa?

Het zou gezonder zijn, mocht Europa een transparanter begrotingsbeleid uittekenen, waarbij een onderscheid gemaakt wordt tussen meerjareninvesteringen in grote infrastructuurprojecten (wegen, openbare gebouwen) en lopende uitgaven. Maar dat is tot nader order niet het geval.

Vlaanderen en Wallonië wisten dat ze de wijze waarop ze omsprongen met hun cijfers voor miljardeninvesteringen op of over het randje was. Dat ze dit nu van Europa weer op hun bord krijgen, op een moment dat de besparingen in bijvoorbeeld het onderwijs veel onrust zaaien, is geen cadeau. Maar het is vooral het resultaat van een te ver doorgedreven begrotingsbeleid dat de grens opzocht van wat mocht en wat niet.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud