Steviger fundamenten nodig

Senior writer

De Griekse crisis heeft duidelijk gemaakt dat de Europese muntunie een wankele constructie is. Als de lidstaten ermee willen voortgaan, moeten de fundamenten ervan beduidend worden versterkt.

Vandaag vindt in Brussel alweer Europees topoverleg plaats over de Griekse crisis. Stilaan moet nu echt duidelijk worden of er nog een oplossing mogelijk is, of dat Griekenland uit de eurozone moet vertrekken.

Wat het ook wordt, uit de Griekse crisis dienen fundamentele lessen te worden getrokken, om een herhaling van deze onzalige historie te vermijden. Griekenland is een economische lichtgewicht, misschien is de eurozone wel bestand tegen een grexit. Maar wat als landen als Italië of Spanje in een gelijkaardige situatie terecht waren gekomen?

Europa en het IMF hebben de Griekse crisis niet altijd even goed aangepakt. De oorzaak voor het drama bij Europa leggen, of bij de banken die destijds Griekenland gul krediet hebben verleend, is echter de dingen op hun kop zetten.

De verantwoordelijkheid ligt in de eerste plaats bij Griekenland zelf, dat zich in 2002 met een list toegang verschafte tot de eurozone, dat de ontsporing van zijn overheidsfinanciën lange tijd verborgen hield en dat de spelregels van de muntunie niet heeft gerespecteerd.

Het land heeft wel de voordelen geplukt van het eurolidmaatschap, maar heeft de verplichtingen die ermee gepaard gingen naast zich neergelegd. De opeenvolgende Griekse regeringen hebben te weinig inspanningen geleverd om de Griekse economie meer in de pas te doen lopen met die in de andere eurolanden, een noodzakelijke voorwaarde voor een duurzame muntunie.

Een land dat toetreedt tot een muntunie accepteert dat het geen autonoom monetair beleid meer kan voeren, maar – en dat wordt soms vergeten – moet ook inleveren op de ruimte die het heeft voor een eigen begrotings- en inkomensbeleid.

De Griekse crisis heeft duidelijk gemaakt dat de Europese muntunie een wankele constructie is die versterkt moet worden. En die versterking houdt onvermijdelijk een verregaandere integratie in, wat betekent dat de lidstaten nog meer bevoegdheden zullen moeten afstaan aan het Europees niveau. Zijn die daartoe bereid?

De leiders van de belangrijkste Europese instellingen hebben voorstellen daartoe uitgewerkt, die besproken zullen worden op de Europese top later deze week. De economische prestaties in de eurolanden moeten meer in dezelfde lijn liggen, er moeten stappen worden gezet in de richting van een heuse begrotingsunie en de bankenunie dient veel verder doorgedreven te worden.

Dat impliceert allemaal dat de ruimte die nationale regeringen hebben voor het voeren van een eigen economisch beleid nog meer ingeperkt zal worden. En dat is erg lastig, zoals de voorbije maanden overvloedig gebleken uit de onderhandelingen van de Griekse Syriza-regering met de Europese instituties. Ook in België trouwens hebben de regeringen het geregeld moeilijk met de door Europa opgelegde begrotingsvoorschriften.

Maar als de eurolanden het belangrijk vinden dat de muntunie overeind blijft, dan moeten ze met volle overtuiging en op relatief korte termijn werk maken van de versteviging van de fundamenten ervan. Hoe groot hun enthousiasme daarvoor is, zal de komende maanden blijken.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud