Stop de paniek

‘Hoe zit dat nu, met die banken en die aandelenmarkten?’ De vraagsteller klampte ons aan in de lift - ik had hem nooit eerder gezien. Maar de paniek viel zo uit zijn ogen te lezen.

(tijd) - Hij was helaas ook overduidelijk zichtbaar in de beurstabellen. Amper 12 uur nadat drie regeringen dik 11 miljard in Fortis gepompt hadden, schoof andermaal het aandeel onderuit. Dexia verloor in dezelfde beweging een derde van zijn beurswaarde, nadat in een Franse krant uitgelekt was dat de bank dringend om een kapitaalverhoging verlegen zat. Prompt ging de financiële sector en de hele Brusselse beursindex diep in het rood.

De paniek is totaal - en redeloos. Bij Fortis heeft de forse kapitaalsinjectie de acute problemen uit de weg geruimd, maar het aandeel zakte gisteren toch onder 4 euro. Gewoon omdat niemand nog naar de onderliggende waarde kijkt. Iedereen wil gewoon af van de zorgen en de risico’s. Hier en nu. Dat is begrijpelijk maar ook jammer: nu onbezonnen dingen doen, is als in de afgrond springen en hopen dat je toch een zachte landing maakt. Meestal is die hoop ongegrond.

Het belangrijkste probleem is dat de bankwereld een ondoordringbaar kluwen geworden is. Toxische producten hebben de markt verziekt en niemand schijnt nog te weten waar de boekhoudkundige ruis ophoudt en waar de echte problemen beginnen. Daardoor mondt het minste berichtje uit in ongebreidelde paniek. Portefeuilles moeten voortdurend worden afgewaardeerd. De kwaliteit van de onderliggende activa speelt bij die overweging nauwelijks nog een rol.

Door de IFRS-boekhoudregels die destijds aan de Europese banken werden opgedrongen, moeten de instellingen aan het einde van elk slecht kwartaal een zoektocht organiseren naar vers kapitaal. Alleen zo kunnen banken hun solvabiliteit weer in lijn brengen met hun boekhoudkundig vermogen. Daarom moest Fortis tijdens het voorbije weekend koortsachtig op zoek naar vers kapitaal. Daarom moest ook Dexia in allerijl zijn financiële basis versterken. Die situatie is onhoudbaar in financiële markten die door wantrouwen worden geregeerd.

Er is geen onfeilbare manier om het vertrouwen te heroveren. Misschien kan het helpen om de interpretatie van enkele regels tijdelijk te versoepelen, opdat boekhoudkundige ruis de steekvlammen op de beursvloer niet verder zou aanwakkeren. Misschien moet de Europese Commissie of de Europese Centrale Bank zich afvragen of ze geen fonds voor slechte leningen moet creëren, bijvoorbeeld via de Europese Centrale Bank.

Misschien moeten ze gewoon de fetisj van IFRS laten varen, of op zijn minst een manier zoeken om te verhinderen dat de woelige golven van mark-to-market de banken versmachten. En wellicht zou het ook helpen als enkele socialistische politici niet zo krampachtig proberen electoraal voordeel uit de paniek te slaan.

Maar hoe dan ook moet de paniek wegebben. Het is de enige manier om de banken te redden, en de economie waar onze welvaart op steunt.

Frank DEMETS

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect