Stefaan Michielsen

Kan het opnieuw gebeuren? Dat risico bestaat, als de herinnering aan de bankencrisis van 2008 vervaagt en de lessen worden vergeten.

‘In de financiële sector is niets veranderd.’ ‘De volgende crisis komt eraan.’ Die uitspraken vallen geregeld op de tiende verjaardag van de bankencrisis. Het faillissement in de VS van de zakenbank Lehman op 15 september 2008 deed het internationale financieel bestel wankelen en leidde tot een zware economische crisis. Weinigen hadden de catastrofe zien aankomen. Dat proberen ze nu goed te maken door te bezweren dat er een volgende financiële crisis voor de deur staat. Krijgen ze ongelijk, dan zal niemand hen hun doemvoorspelling kwalijk nemen.

Natuurlijk komen er nog financiële schokken. Schokken zijn inherent aan de economie. Ze zijn het gevolg van een rentestijging, hogere olieprijzen, een groeivertraging in een groot land of een politieke beslissing. En ze veroorzaken turbulenties op de financiële markten. Maar een even desastreuze crisis als in 2008 is niet meteen te vrezen. Omdat de autoriteiten niet opnieuw de kapitale fout zullen maken een systeembank als Lehman failliet te laten gaan zonder zich om de gevolgen te bekommeren. Er zijn lessen getrokken.

De overheid alles laten bestieren, is geen garantie dat het beter zal zijn.

Er is heel wat veranderd, ook in de financiële sector. Voor sommigen gaan de veranderingen niet ver genoeg. Ze hadden het liefst het hele financiële systeem op de schop zien gaan, en de vrijemarkteconomie erbij. Maar die is overeind gebleven. Omdat er ondanks alle gebreken van de vrijemarkteconomie niet meteen een beter alternatief is. Stellen dat een grote rol voor de overheid dé oplossing is, is ongeloofwaardig als die overheid in de economie al alom aanwezig is. Er wordt ook licht voorbijgegaan aan het feit dat ook de overheid feilbaar is. Willen we heus het lot van de wereldeconomie in handen leggen van onberekenbare beleidslui als de Amerikaanse president Donald Trump? De overheid alles laten bestieren, biedt geen garantie dat het beter zal zijn. Er moeten overal stevige checks and balances komen.

Maar het klopt dat sommige dingen niet of onvoldoende zijn veranderd. De grote schuldenlast die mee aan de basis van de crisis van 2008 lag, is niet weg. De schulden wereldwijd zijn nog toegenomen en vormen explosief materiaal. Het slechte voorbeeld is gegeven door de overheden die de schulden blijven opstapelen.

Het probleem van de banken die too big to fail zijn, is evenmin opgelost omdat de baten van het opknippen ervan niet opwegen tegen de nadelen die dat oplevert voor de economie. Maar als banken niet over de kop kunnen gaan, moedigt dat risicogedrag aan. De voorbije jaren is gebleken dat er altijd wel bankiers zijn die zich niet aan de regels houden. Dat los je niet op door de banken zwaar te beboeten, want die factuur belandt bij de aandeelhouders die ver af staan van het dagelijks bestuur van de bank.

De bankiers zelf moeten verantwoordelijk worden gesteld, ook strafrechtelijk, voor het overtreden van de regels. Of gewoon ruimer voor roekeloos gedrag. Dat ontbreekt nog.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content