Tony Blair gaat politieke herfst in

(tijd) - De zware nederlaag die de Britse premier, Tony Blair, gisteren in het Lagerhuis leed, betekent nog niet dat zijn antiterreurwet dood en begraven is. Zijn politieke gezag is wel zwaar aangetast. Blair bewees al eerder dat hij een politieke overlevingskunstenaar is. Maar hij heeft zelf verklaard dat hij in elk geval met zijn laatste ambtstermijn bezig is. Dat maakt hem extra kwetsbaar voor de critici en rivalen in zijn eigen partij.

Blair wist dat hij grote risico's liep. Hij had vorige week de stemming over de nieuwe antiterreurwet nog uitgesteld omdat het verzet in zijn eigen partij te groot was. Algemeen werd verwacht dat de regering daarop concessies zou doen. Maar Blair en zijn minister van Binnenlandse Zaken, Charles Clarke, beslisten het tot een confrontatie te laten komen. Ze wilden geen afzwakking van hun voorstel de politie 90 dagen te geven om verdachten zonder aanklacht vast te houden. Mensenrechtenorganisaties en de Conservatieve en Liberaal-Democratische oppositie vinden, net als de Labour-dissidenten, dat daarmee de fundamentele burgerrechten uitgehold worden.

De termijn bedraagt nu slechts 14 dagen. Maar Blair herhaalde gisteren dat de termijn van 90 dagen essentieel is om de politie haar werk te laten doen. De premier schetste tijdens een verhit debat een bijna apocalyptisch beeld van een land dat in een hevige strijd verwikkeld is met de terreurnetwerken. Volgens de premier heeft de politie sinds de aanslagen van 7 juli al twee nieuwe pogingen tot aanslag verijdeld. 'Soms is het beter te verliezen en het juiste ding te doen, dan te winnen en het verkeerde gedaan te hebben', besloot hij met Churchilliaanse pathos.

Tegelijk versterkte de premier wel het beeld van een regering in paniek door twee topministers voortijdig uit het buitenland terug te roepen. De minister van Buitenlandse Zaken, Jack Straw, brak een bezoek aan Rusland af. Nog betekenisvoller was dat Blair zijn grote rivaal, minister van Financiën Gordon Brown, eveneens terugriep. Diens vliegtuig was amper geland in Israël, toen het al weer opsteeg.

De stemming betekent niet dat de wet reddeloos verloren is. De parlementsleden keurden even later al een amendement van een Labour-backbencher goed om de detentietermijn toch op te trekken van 14 naar 28 dagen. De meeste andere onderdelen van de wet zijn veel minder omstreden in het Lagerhuis. In het Hogerhuis is meer verzet. Maar de lords kunnen een wet niet onbeperkt tegenhouden. Blair heeft uit opiniepeilingen ook geleerd dat de meeste Britten de wet steunen.

Maar de stemming ging over meer dan een termijn in een antiterreurwet. Blair zei na afloop dat zijn gezag onaangetast is. In werkelijkheid hebben de Labour-dissidenten geleerd dat ze de premier op de knieën kunnen krijgen. Ze zullen die macht opnieuw gebruiken als Blair uitpakt met nieuwe en zeer omstreden hervormingsplannen voor de gezondheidszorg, het onderwijs en de pensioensector.

De premier heeft zijn eigen positie verzwakt toen hij aankondigde dat deze derde termijn meteen zijn laatste is. Blairs Amerikaanse bondgenoot George Bush ondervindt ook dat een leider tijdens zijn laatste mandaat extra kwetsbaar is. De zenuwachtigheid in Labour neemt toe omdat het ernaar uit ziet dat de Tory's met de jonge en vlotte David Cameron voor het eerste sinds lang een 'winner' als boegbeeld krijgen. De druk om Brown zo snel mogelijk de teugels in handen te geven zal toenemen. De stemming van gisteren betekende niet het politieke einde van Blair, maar misschien toch het begin van het einde.

Ivan BROECKMEYER

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud