Turkse economie herstelde fors sinds crisis van 2001

(tijd) - Turkije boekte sinds de financiële crisis van begin 2001 een spectaculaire economische heropleving. Het herstelbeleid van de toekomstige lidstaat van de Europese Unie (EU) leidde tot een forse daling van de rente en inflatie, een hoge economische groei en een verdubbeling van de aandelenkoersen. De tekorten op de begroting en lopende rekening vormen de belangrijkste uitdagingen.

De Europese Commissie besliste woensdag dat Turkije voldoet aan de voorwaarden om toetredingsonderhandelingen te beginnen. Er is nu een relatief grote kans dat Turkije tussen 2014 en 2019 lid wordt van de EU.

Amper drieëneenhalf jaar geleden worstelde Turkije met een zware financiële crisis, die werd veroorzaakt door een conflict tussen de president en de premier. Het meningsverschil ondermijnde het geloof in de economische hervormingen en leidde tot grote kapitaaluitvoer. De regering zag zich verplicht de munt te laten zweven, waarna de lira in minder dan een jaar met ongeveer 50 procent daalde. Het banksysteem werd geconfronteerd met zware verliezen, de inflatie ontspoorde tot 69 procent en de economische activiteit kromp met bijna 10 procent. Het begrotingstekort nam toe tot 21 procent van het bruto binnenlands product (BBP). Sindsdien legden de sanering van de overheidsfinanciën en het anti-inflatiebeleid de basis van een snel en krachtig herstel. Het begrotingstekort daalde in 2003 tot iets minder dan 10 procent van het BBP, waardoor de overheidsschuld begon te dalen, het vertrouwen terugkeerde en de rente sterk daalde. De centrale bank werd onafhankelijk van de regering en inflatie daalde voor het eerst in decennia tot minder dan 10 procent. De economie groeide de jongste drie jaar met gemiddeld 7 procent per jaar.

De verbetering van de economische 'fundamentals' had gunstige gevolgen voor de financiële markten. De Turkse aandelenkoersen stegen vorig jaar met ruim 80 procent en stegen sinds begin dit jaar nogmaals met 20 procent. De lira daalde bijna niet meer sinds begin 2003 nadat hij in 2001 en 2002 bijna twee derde van zijn waarde had verloren.

Ondanks de hoge groei blijft Turkije naar Europese normen een arme economie. Het BBP per inwoner uitgedrukt in koopkracht bedraagt slechts 27 procent van het EU-gemiddelde. Daarmee is Turkije enkele procenten armer dan Bulgarije en Roemenië, die in 2007 of 2008 toetreden tot de EU. Letland, de armste van de tien nieuwe EU-lidstaten, is de helft rijker dan Turkije.

De economische vooruitzichten zijn gunstig. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) verwacht dat de Turkse economie volgend jaar met 5 procent groeit. Maar de inflatie blijft wellicht rond de 10 procent schommelen.

Het IMF ziet twee risico's. In de eerste plaats is de sanering van de overheidsfinanciën nog niet voltooid. De begroting stevent dit jaar af op een tekort van 7 procent van het BBP. Dat deficit is volledig te wijten aan de rentelasten, die liefst 13,5 procent van het BBP vertegenwoordigen. Er is dus een primair overschot of boni exclusief rentelasten van 6,5 procent van het BBP. Als gevolg van de aanhoudende begrotingstekorten bedraagt de overheidsschuld nog steeds 70 procent van het BBP, waarvan een derde in vreemde munt. Turkije is dus kwetsbaar voor wisselkoers- en renteschommelingen.

Bovendien vertoont de lopende rekening een tekort van 4 procent van het BBP, waardoor Turkije afhankelijk is van kapitaalinvoer. Turkije onderhandelt deze maand met het IMF over een nieuwe lening, omdat de steun begin volgend jaar uitdooft. Het land heeft nu een schuld van 23 miljard dollar tegenover het IMF.

Turkije zou vandaag met zijn 71 miljoen inwoners de op een na grootste lidstaat zijn van de EU. Demografen verwachten dat Turkije tegen 2015 een grotere bevolking zal hebben dan Duitsland. Toch zal een toetreding tot de EU geen dramatische invloed hebben op de economische prestaties van de EU, want Turkije is een kleine economie. Het BBP van Turkije bedroeg vorig jaar 238,5 miljard dollar of 22 procent minder dan het Belgisch BBP.

Wouter VERVENNE

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud