De Turkse president Recep Tayyip Erdogan wil van zijn land een regionale grootmacht maken. Daarbij ontziet hij zijn mogelijke bondgenoten niet.

Turkije is bereid troepen te sturen naar Libië. President Recep Tayyip Erdogan stuurt daarover begin januari een verzoek naar het Turkse parlement. Ankara kiest de kant van de ‘regering van nationale eenheid’ (GNA) die internationaal erkend is. Sinds april verdedigt die de hoofdstad Tripoli tegen het ‘Libisch Nationaal leger’ (LNA), rebellen die gesteund worden door Egypte, de Verenigde Arabische Emiraten, Saoedi-Arabië en Rusland.

Sinds de val van het Khadaffi-regime is Libië een wespennest met strijdende fracties. Daarnaast is het voor vluchtelingen vaak een vertrekpunt naar Europa. Erdogan schaart zich niet zomaar aan de zijde van het wankele regime in Tripoli. Eerder sloot hij met Libië een maritiem akkoord, waardoor beide landen een flink stuk van het oosten van de Middellandse Zee inpalmen. Ook dat geeft aanleiding tot een conflict, want in die wateren bevindt zich een grote gasvoorraad, en Israël, Cyprus, Griekenland en Italië zijn van plan daar een gaspijpleiding te trekken. Erdogan blokkeert die plannen met zijn Libische partnerschap.

In Syrië steunt Erdogan de troepen die tegen het regime van Bashar al-Assad vechten. Sinds de Amerikanen onverhoeds uit Syrië vertrokken zijn, heeft Turkije een ruime strook in het noorden van het land bezet. Daar vechten de Turkse soldaten tegen het regime, dat gesteund wordt door Iran en Rusland.

Erdogan doet er alles aan om zijn greep op de regio te vergroten.

Is Rusland dan de grote vijand van Turkije? Niet echt. Erdogan sloot met president Vladimir Poetin een deal om luchtafweerraketten te kopen. Als strategisch lid van de NAVO is het opmerkelijk dat Turkije kiest voor Russisch wapentuig. Het Amerikaanse Congres dreigt met sancties, maar dat lijkt Erdogan niet te deren. Op zijn beurt dreigt de Turkse president met het sluiten van twee strategische luchthavens voor NAVO-vliegtuigen. Voor de militaire alliantie zou dat een zwaar verlies zijn.

De strategie achter dat alles laat zich moeilijk lezen. Erdogan doet er alles aan om zijn greep in de regio te vergroten. Maar oude of nieuwe bondgenoten worden niet ontzien. Rusland en Turkije overleggen wel met elkaar, maar aan het front gaan de gevechten gewoon door.

De Amerikanen zijn woest op Erdogan. Ze kunnen echter niet zonder hem in Syrië, anders verliezen ze alle invloed. Maar hoelang kunnen ze Turkije nog tolereren als NAVO-lid als Erdogan Russisch wapentuig blijft kopen?

Turkije bevindt zich aan de poort van Europa. Erdogan houdt nu, na een financieel akkoord, de poort gesloten als het op vluchtelingen aankomt. De Turkse president dreigde er al herhaaldelijk mee de vluchtelingen toch naar Europa te sturen. Op dat vlak heeft hij een gevaarlijke hefboom in handen.

Het offensief van Erdogan zal de regio onvermijdelijk nog instabieler maken. Het sturen van troepen naar Libië leidt ertoe dat de chaos alleen maar groter zal worden. Het oorlogsgeweld zal onvermijdelijk weer meer slachtoffers eisen en nieuwe vluchtelingenstromen op gang brengen. Geen fraai vooruitzicht.

Lees verder

Gesponsorde inhoud