Advertentie

Unfreundlich

©Sofie Van Hoof

Bondskanselier Angela Merkel heeft ontdekt dat niemand veilig is voor de afluisterpraktijken van de Amerikaanse geheime dienst. Zelfs niet als je president Obama regelmatig belt.

De woede van de Duitse kanselier was voelbaar. De machtigste vrouw van Europa wordt afgeluisterd door de grote vriend en bondgenoot. Merkel moet al heel zeker van haar stuk geweest zijn toen ze de Amerikaanse president woensdagavond belde. En het Amerikaanse antwoord was flauw: de kanselier wordt nu niet afgeluisterd en in de toekomst niet. Over het verleden werd zedig gezwegen.

Het moet bijzonder wrang zijn voor Merkel. Enerzijds omdat ze opgroeide in het voormalige Oost-Duitsland waar de Stasi de eigen burgers liet afluisteren op een ongeziene schaal. Anderzijds omdat de bondskanselier nog geen maand geleden de omvang van het Amerikaanse afluisterschandaal nog minimaliseerde en het gebeuren vergoelijkte omdat het paste in de strijd tegen de terreur. Tenzij de Amerikaanse geheime dienst NSA ervan uitgaat dat Merkel een terroriste is, en dat zal wel niet, blijkt dat hun afluisterprogramma veel verder gaat dan het onderscheppen van plannen voor terreuraanslagen tegen Amerikaanse doelwitten.

De Amerikaanse uitleg over het afluisterprogramma is altijd vaag en onduidelijk gebleven. De opheldering die gevraagd werd nadat klokkenluider Edward Snowden het hele programma aan het licht gebracht had, is er nooit gekomen.

Tot nu toe stelde Europa zich braafjes op en meer dan wat beleefde verzoeken om meer duidelijkheid en uitleg kwam er niet. Maar alles kwam deze week in een stroomversnelling nadat gebleken was dat zowel de Franse diplomatie als de Duitse regeringsleider evenzeer in het vizier van de NSA liep. Misschien kan Europa nu wel krachtig een duidelijk antwoord eisen. Of het dat dan krijgt, is nog maar de vraag. In Europa zit immers een bevoorrechte partner van de VS die met de Amerikanen geheimen deelt die de rest van Europa niet kent. Dat is het Verenigd Koninkrijk. Bovendien behoort een publieke opheldering in dat soort zaken nooit tot de geplogenheden.

Europa moet evenwel verder gaan dan het theater van verontwaardiging dat wordt opgevoerd. Het moet deze affaire aangrijpen om spijkerharde garanties te eisen rond de gegevensbescherming van Europese onderdanen. Dat geldt voor alle gegevens, gaande van bankgegevens tot telefoongesprekken. Europa bezit voor een keer een hefboom: het vrijhandelsverdrag tussen beide economische machten. Het zou meer dan verstandig zijn eerst de gegevensbescherming grondig te regelen vooraleer een handelsverdrag af te sluiten.

Goede rekeningen maken goede vrienden, luidt het spreekwoord. Er zijn duidelijk veel ‘onvriendelijke’ dingen gebeurd tussen de VS en Europa. Het vertrouwen herstellen zal tijd vergen. Maar misschien is de woede in Berlijn nu wel groot genoeg om eens echt op tafel te slaan en dingen in beweging te zetten. Het afluisteren van Angela Merkel verandert de dimensie van het schandaal, maar opent meteen ook perspectieven om het hoofdstuk af te sluiten. Privacy behoort tot een basisrecht van een democratie en dat moet worden hersteld. Zelfs als Washington dat slechts node zal onderschrijven.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud