Senior writer

In Europa verloopt het vaccineren zeer moeizaam. Dat is nu het startschot voor een vaccinstrijd met geopolitieke gevolgen.

Voor het eerst past Europa het exportverbod toe op vaccins. Het gaat om 250.000 vaccins van AstraZeneca die van Italië naar Australië verscheept zouden worden. De beslissing komt er één dag nadat AstraZeneca had laten weten dat het andermaal niet aan de voorziene leveringsafspraken kon voldoen. Het exportverbod werd ingevoerd omdat Europa vermoedde dat vaccins die hier worden geproduceerd naar elders werden vervoerd.

Het incident hing al langer in de lucht. In verschillende Europese lidstaten verloopt de inentingscampagne zeer moeizaam. Dat leidt tot grote politieke zenuwachtigheid. In Duitsland, waar in september parlementsverkiezingen zijn, vreest de christendemocratische regeringspartij CDU een ferme weerslag. De eens zo populaire minister van Volksgezondheid Jens Spahn krijgt politiek de volle laag. Daardoor verliest zijn partij terrein in de opiniepeilingen.

Vanuit Berlijn stijgt dan al gauw de druk op de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, om stevig in te grijpen. Het was trouwens Duitsland dat, onder druk van de Duitse publieke opinie, een pleitbezorger was voor het Europese exportverbod.

Het gemeenschappelijke aankoopbeleid van Europa lokt steeds meer kritiek uit en brokkelt langzaam af. Na Hongarije hebben ook Tsjechië en Slovakije het Russische Spoetnik V-vaccin aangekocht. Hongarije is een notoire dwarsligger in Europa, het kocht inmiddels ook het Chinese vaccin van Sinopharm aan.

Het vaccin moest ons leiden naar 'het rijk der vrijheid'. Voorlopig gaan we met Europa naar het slagveld.

Opvallend is dat het Europese geneesmiddelenagentschap (EMA) de bruikbaarheid van Spoetnik V zal onderzoeken. Officieel is er geen Europese interesse, maar het vaccin circuleert al stevig in Europa.

China en Rusland gebruiken maar al te graag hun vaccins om een voet tussen de Europese deur te krijgen en verdeeldheid te zaaien in het gevecht om vaccins. Ze buiten ook de sluimerende onvrede uit tegenover het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, die blijkbaar wel en snel de vaccins krijgen die met moeite in Europa geleverd worden. Op die manier groeit zienderogen een geopolitiek machtsspel rond de coronavaccins. De gebruikelijke allianties staan door de pandemie onder druk. Zolang de schaarste aanhoudt, zal de stemming niet verbeteren.

De Europese eenheid staat ook onder druk omdat sommige lidstaten zelf op zoek gaan naar samenwerking. Oostenrijk en Denemarken zochten toenadering tot Israël om in de toekomst te werken aan de ontwikkeling van vaccins. Het geloof in Europese samenwerking wordt op die manier nog maar eens ondergraven.

Voor Europa woedt het vaccingevecht op verschillende fronten: de strijd om de beloofde vaccins effectief te krijgen, die om het behoud van de eensgezindheid in de aanpak van de pandemie en die op geopolitiek vlak. Het vaccin moest ons leiden naar 'het rijk der vrijheid'. Voorlopig gaan we met Europa naar het slagveld.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud