De nieuwe Europese afspraken om de migratiecrisis aan te pakken zijn vaag, maar ze volstaan voorlopig om een politiek explosieve situatie te ontmijnen.

Het heeft moeite gekost, maar de Europese regeringsleiders zijn er op hun top in Brussel uiteindelijk toch in geslaagd enkele principiële afspraken te maken over een andere aanpak van de migratiecrisis. Dat gebeurde onder druk van Italië. De nieuwe Italiaanse premier Giuseppe Conte weigerde zijn goedkeuring te geven in andere dossiers als Europa in de migratiekwestie Rome niet een eindweegs tegemoet zou komen. Versta: dat de andere lidstaten Italië zouden verlossen van een deel van de migratielast die het torst. Een Europees akkoord was ook nodig om het vel te redden van de Duitse bondskanselier Angela Merkel, die van haar Beierse coalitiegenoot CSU in de Duitse regering een ultimatum opgelegd had gekregen.

Het akkoord houdt in dat de controle aan de Europese buitengrenzen wordt versterkt en dat in enkele Afrikaanse landen aan de Middellandse Zee opvangcentra worden opgericht voor vluchtelingen die op zee opgepikt worden terwijl ze de oversteek naar Europa wagen. Ook in Europese landen zouden er zulke opvangcentra komen, waar snel beoordeeld wordt wie voor asiel in Europa in aanmerking komt en wie niet. De bedoeling is op die manier migranten gedeeltelijk buiten Europa te houden, zoals gebeurd is met de vluchtelingendeal die met Turkije werd gesloten.

Het compromis is behoorlijk vaag en bevat heel wat losse eindjes. Dat was nodig om iedereen er achter te krijgen. Op die manier kan elke regeringsleider in zijn eigen land zeggen dat hij zijn slag thuis heeft gehaald. Maar die vaagheid is het eerste zwakke punt. Het moet nog blijken of de oplossing die de Europese leiders op papier hebben gezet in de praktijk uitvoerbaar is en of de Afrikaanse landen bereid zijn daaraan mee te werken.

Een tweede zwakte is dat het niet echt een Europese oplossing is. Een aantal lidstaten doet niet mee. Er wordt gerekend op vrijwilligers. De landen die niet bereid zijn aan een pan-Europese oplossing mee te werken, worden niet op hun verantwoordelijkheid en verplichtingen gewezen. Daardoor wordt een gevaarlijk precedent gecreëerd. Europa krijgt verschillende snelheden. Dat dreigt de verbrokkeling van het Europese project in de hand te werken.

Er dient ook te worden afgewacht of de in Brussel gemaakte afspraken volstaan om de regeringscrisis in Berlijn te bezweren. Vroeger volstond het ja-woord van Angela Merkel, nu moet de verzwakte Duitse bondskanselier het akkoord nog verkopen bij haar coalitiepartner CSU. Binnen een paar dagen moet duidelijk worden of die daar genoegen mee neemt.

Op de top is een politiek akkoord gesloten om een politiek explosieve situatie - in Duitsland, Italië en Europa - te ontmijnen. Maar de andere aanpak van de migratie bestaat voorlopig enkel op papier. Er is weinig fundamenteel opgelost. Er is tijd gekocht. Het blikje is een eind verder in de straat geschopt. Maar het ligt er nog altijd.

Lees verder

Gesponsorde inhoud